وشيخ مفيد به طرق عامه روايت كرده است كه ابن عباس مىگفت كه : علي بن أبي طالب عليه السّلام را چهار منقبت است كه احدى غير از أو را نبوده : أول آنكه أو أول كسى بود از عرب وعجم كه به حضرت رسول صلّى اللّه عليه وآله وسلّم ايمان آورد وبا أو نماز كرد ؛ دوم آنكه علمدار آن حضرت بود در هر جنگى ؛ سوم آنكه در روز أحد كه همه گريختند أو ثابت قدم ماند ؛ چهارم آنكه أو پيغمبر را داخل قبر كرد « 1 » .
وباز به طرق مخالفان از ابن مسعود روايت كرده است كه گفت : چون در جنگ أحد صف كشيديم در برابر دشمن ، حضرت رسول صلّى اللّه عليه وآله وسلّم پنجاه نفر از أنصار را بر درهء أحد بازداشت ومردى از أنصار را بر ايشان أمير كرد ومبالغه فرمود كه : اگر همهء ما كشته شويم شما از جاى خود حركت مكنيد كه اگر آسيبى به ما مىرسد از اينجا مىرسد ، وعلم مشركان در دست طلحة بن أبي طلحه بود كه به شجاعت مشهور بود وأو را قوچ معركه مىگفتند ، وحضرت علم مهاجران را به دست أمير المؤمنين عليه السّلام داد وخود به زير علم أنصار ايستاد .
پس أبو سفيان به علمداران خود گفت كه : هر سستى كه به لشكر مىرسد ، از علمدار ايشان است ، ودر روز بدر شما باعث شكست لشكر شديد ، اگر نمىتوانيد علم را نگاه داريد به ما دهيد . پس طلحه در غضب شد وگفت : تو به ما چنين مىگوئى ؟ واللّه كه امروز شماها را به حوضهاى مرگ خواهيم انداخت ؛ وپيش تاخت ومبارز طلبيد وگفت :
منم طلحة بن أبي طلحه قوچ جنگ جنگگاه . پس حضرت أمير المؤمنين عليه السّلام پيش تاخت وگفت : منم علي بن أبي طالب بن عبد المطلب ؛ پس دو ضربت در ميان ايشان رد شد وأمير المؤمنين عليه السّلام ضربتي بر پيش سرش زد كه ديدههايش بر رويش افتاد ونعرهاى زد كه هرگز چنان صدائى نشنيده بودند وعلم از دستش افتاد وديگرى از ايشان برداشت تا آنكه صواب غلام ايشان كه در قوت وشجاعت مشهور بود علم را گرفت وحضرت أمير عليه السّلام
هامش
( 1 ) . ارشاد شيخ مفيد 1 / 79 ؛ مستدرك حاكم 3 / 120 ؛ استيعاب 3 / 1090 ؛ شرح نهج البلاغة ابن أبي الحديد 4 / 116 ؛ كفاية الطالب 336 ؛ مناقب خوارزمي 21 - 22 ؛ ذخائر العقبى 86 .