زبان دشمن زد و فرمود : عقل كه به خوبى درمىيابد آنكه به خدا دروغ بندد ، رسوا مىشود . « 1 »
مناظره با يحيى بن اكثم : شكست ابن سكيت در اين گفتوگوى كوتاه ، خشم يحيى بن اكثم را برانگيخت . او با ناراحتى گفت : ابن سكيت را به مناظره چه كار ؟
او همنشين نحو و شعر و لغت است . سپس كاغذى بيرون آورد كه در آن پرسشهايى را مطرح كرده بود ، و پاسخ را از امام به صورت مكتوب خواست .
پرسشهاى او درباره تأويل قرآن و تفسير برخى آيات قرآن ، گواهى زن ، احكام خنثى ، دليل بلند خواندن نماز صبح و مسائلى دربارهء عملكرد امير مؤمنان على عليه السّلام بود .
امام با دقت ، ظرافت و كمال به پرسشهاى وى پاسخ داد و افزون بر اثبات جايگاه علمى خود ، سيزده پرسش پيچيده را براى شيعيان پاسخ گفت . « 2 »
د ) دفع شبهههاى دينى و پاسخگويى به مسائل گوناگون
امام در مقام پيشواى جامعه مسئوليت هدايت امت را بر عهده دارد ، و از همين روى ، همواره بايد جامعه را از شبهات علمى و دينى نجات دهد . يكى از مسائلى كه از جمله بزرگترين فتنهجوييهاى عصر امام به شمار مىآمد موضوع « مخلوق بودن قرآن » بود . اين مسئله از سالها قبل مطرح شده و مدتها انديشهء مسلمانان را به خود مشغول ساخته بود .
معتزله كه به گونهاى افراطى به عقل گرايش دارند قرآن كريم و احاديث را مخلوق خداوند مىدانستند ، و اشاعره در برابر آنان به مخالفت برخاسته ، قرآن را قديم و غيرمخلوق مىشمردند .
هامش
( 1 ) . ابى جعفر محمد بن على بن شهر آشوب ، مناقب آل ابى طالب ، به تحقيق يوسف التجاعى ، ج 4 ، ص 434 .
( 2 ) . همان ، ص 435 .