از نكتههاى برجسته دربارهء شخصيت او ، عرضهء اعتقادات خويش به امام معصوم زمانش است . « 1 »
2 . فضل بن شاذان : از شاگردان بزرگ مكتب امام هادى عليه السّلام و امامان پيشين بود .
او روايات پرشمارى از امامان عليهم السّلام نقل كرده است .
3 . حسين بن سعيد اهوازى : او اهل كوفه بود و همراه برادرش به اهواز و سپس به قم مهاجرت كرد . تلاشهاى او در زمينههاى گوناگون فقهى و اجتماعى انكارناپذير است .
4 . ابو هاشم جعفرى : او مردى جليل القدر است و نزد امامان جايگاهى ويژه داشت . وى محضر امام رضا عليه السّلام تا حضرت صاحب العصر ( عج ) را درك كرده است . « 2 »
5 . ابن سكيت اهوازى : از بزرگان لغت ، و نويسندهء كتاب اصلاح المنطق است . از نزديكان امام جواد و امام هادى عليهما السّلام و مورد وثوق اهل بيت عليهم السّلام و فردى شجاع بود . او تربيت فرزندان متوكل را بر عهده داشت و متوكل از علاقهء او به اهل بيت عليهم السّلام آگاه بود .
روزى متوكل از او پرسيد دو فرزند من ( معتز و نويد ) نزد تو محبوبترند يا حسن و حسين . او بىباكانه پاسخ داد : قنبر ، غلام على عليه السّلام نزد من محبوبتر از تو و فرزندانت است . اين پاسخ ، دستاويز قتل او شد ، و پس از شكنجه به شهادت رسيد . « 3 »
و . بسترسازى فرهنگ انتظار
فشار سياسى و سركوبگرى حاكمان عباسى روز به روز فزونى مىيافت و شيعيان بيشتر در مخمصه قرار مىگرفتند . از سويى ، شيعه به تدريج در آستانهء تحولى شگرف و جديد به نام غيبت قرار مىگرفت ، و خلأ وجود امام براى مردمى كه او را پناهگاه خويش مىدانستند بسيار سخت و مشكلآفرين بود ، و چه بسا احتمال
هامش
( 1 ) . عباسقلى خان سپهر ، ناسخ التواريخ ، ج 2 ، ص 293 ؛ شيخ صدوق ، امالى ، ص 278 .
( 2 ) . شيخ عباس قمى ، منتهى الآمال ، ج 2 ، ص 693 .
( 3 ) . همان ، ص 696 .