دربار را خواست و از آنان دربارهء مقدار « كثير » پرسش كرد . اختلاف آراء درگرفت و ناگزير از امام هادى عليه السّلام كمك خواستند . امام فرمودند : « بايد هشتاد سكه زر بپردازى » . اين پاسخ شگفتى حاضران را برانگيخت . امام فرمودند : خداوند در قرآن مىفرمايد :
لَقَدْ نَصَرَكُمُ اللَّهُ فِي مَواطِنَ كَثِيرَةٍ . . . ،
و همهء خاندان پيامبر صلّى اللّه عليه و آله روايت كردهاند كه شمار جنگها و سريههاى زمان پيامبر صلّى اللّه عليه و آله هشتاد نبرد بوده است . متوكل حيرت زده شد و ده هزار درهم براى امام فرستاد . « 1 »
ه ) تربيت شاگردان و تقويت دينمداران
از ديگر فعاليتهاى علمى - فرهنگى امام شناخت نيروهاى مستعد و تربيت آنان در زمينهء معارف دينى و نشر آن بود . اگرچه محدوديتها و فشارهاى دستگاه حاكم مانع اين فعاليتها مىشد ، امام عليه السّلام در حد توان و امكان ، در اين مهم مىكوشيد .
شمار شاگردان امام هادى عليه السّلام را بيش از 185 تن شمردهاند . « 2 » برخى از چهرههاى برجسته شاگردان امام هادى عليه السّلام عبارتند از :
1 . حضرت عبد العظيم حسنى : ايشان مردى پارسا از نوادگان امام حسن مجتبى عليه السّلام بود . وى به قدرى مورد اعتماد و احترام اهل بيت عليهم السّلام بود كه امام هادى عليه السّلام در شأن او فرمود : در زيارت قبر عبد العظيم حسنى ثواب زيارت قبر حسين بن على عليه السّلام انتظار مىرود . « 3 »
ابو حماد رازى مىگويد : نزد امام هادى عليه السّلام رفتم و دربارهء احكام شرعى مسائلى پرسيدم و ايشان پاسخ دادند . سپس به من فرمودند : « هرگاه در امر دينت دچار مشكلى شدى از عبد العظيم حسنى بپرس » . « 4 »
هامش
( 1 ) . احمد بن على بن ابى طالب طبرسى ، الاحتجاج ، ج 2 ، ص 497 .
( 2 ) . محمد بن حسن طوسى ، رجال طوسى ، ص 408 .
( 3 ) . ابو القاسم خوئى ، معجم رجال الحديث ، ج 10 ، ص 48 .
( 4 ) . همان .