تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تصوير امامان شيعه در دائرة المعارف اسلام ( فارسي ) — صفحة 259

مساهمون:

ص٢٥٩
آن حضرت رساند . اين گزارش حاكى از شهرت و تداول اين لقب در همان روزگار است كه خود مايهء خشم هشام نيز شده بوده است . « 1 » 2 . دربارهء حضور حضرت باقر عليه السّلام در واقعهء كربلا نيز يعقوبى ( ج 2 ، ص 320 ) از ايشان نقل كرده است كه من در كربلا چهار ساله بودم و شهادت جدم ، حسين بن على عليه السّلام ، را به ياد مىآورم ( نيز سطور پايانى مقاله كه از امام عليه السّلام به منزلهء يكى از راويان واقعهء كربلا در تاريخ طبرى ، نام برده است ) . 3 . ماجراى ملاقات جابر با امام باقر عليه السّلام در مسجد مدينه ، به طرق مختلف در منابع شيعى و سنى ، روايت شده است ؛ « 2 » اما تعبير نويسنده مبنى بر اينكه شيعيان اماميه آن ملاقات و روايت جابر را گواه مشروعيت امامت حضرت ابو جعفر محمد بن على عليه السّلام دانسته‌اند ، نياز به توضيح دارد : اولا ، مقصود نويسنده گويا اين است كه شيعيان اماميه در برابر زيديه به اين ماجرا استشهاد مىكنند . در اين صورت ، وصف « اماميه » ناظر به آموزهء وصايت و نصب الاهى است ؛ بر خلاف زيديه كه منكر « نص » شده‌اند و حداكثر از نص خفى سخن گفته‌اند ( چنان‌كه پيش‌تر اشاره شد ، مباحثات دربارهء ادلهء امامت حضرت باقر عليه السّلام پس از رحلت ايشان و در پى شكل‌گيرى جريان زيديه صورت گرفت ) ؛ ثانيا ، از تعبير نويسنده برمىآيد كه ديدار جابر با امام در سنين كودكى آن حضرت صورت گرفته ، و نيز لقب باقر ، نزد مردم چندان شهرت داشته كه مىتوانسته به مثابهء برهان بر امامت ايشان به كار آيد ؛ ثالثا ، و از همه مهم‌تر آنكه ، منابع اماميه اساسا اين ماجرا را دليلى بر امامت تلقى نكرده‌اند . مؤلفان اماميه ، اين ماجرا را در عداد مناقب و
هامش
( 1 ) . براى گزارش يعقوبى از ملاقات جابر بن عبد الله با حضرت امام باقر : ر . ك : تاريخ يعقوبى ، ج 2 ، ص 320 . حضرت آقاى محمد باقر محمودى ، محقق و مصحّح بخش زندگينامهء امام باقر از كتاب تاريخ مدينة دمشق ابن عساكر ، منابع مختلف متضمن لقب « باقر » را معرفى كرده است ( ترجمة الامام زين العابدين على بن الحسين . . . ، ص 123 - 125 ) ( 2 ) . دربارهء اين ماجرا ، ر . ك : دانشنامهء جهان اسلام ، ج 9 ، احمد بادكوبه هزاوه در مقاله « جابر بن عبد الله انصارى » .