تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تصوير امامان شيعه در دائرة المعارف اسلام ( فارسي ) — صفحة 133

مساهمون:

ص١٣٣

همسران امام حسن عليه السّلام

يكى از اتهامات بزرگى كه امويان و عباسيان با هدف خدشه‌دار كردن چهرهء سياسى و مذهبى امام مطرح ساختند موضوع همسران امام حسن عليه السّلام و طلاقهاى پيوستهء آنان است . اين اتهامات به وسيله شايعات ، و با كمك مورخان همسو با امويان و عباسيان ، آن قدر در جامعه پراكنده شده بود كه برخى از منابع شيعه را نيز تحت تأثير قرار داده است . بر اين اساس ، طبيعى است مستشرقى چون واليرى ، كه ديدگاهى كاملا عادى و بلكه متأثر از منابع اهل سنت دارد ، اتهامات مورخان اموى و عباسى را تكرار كند . او مىگويد : امام پس از صلح ، زندگى توأم با لذايذ شهوى داشته و بارها همسران خويش را طلاق داده و دوباره ازدواج كرده است ؛ به گونه‌اى كه « مطلاق » خوانده مىشده است . نويسنده شمار زنان امام را شصت ، هفتاد يا نود همسر دايمى و سيصد يا چهار صد همسر متعه دانسته است ! اين اتهام نيز از جمله شايعات پرشمارى است كه امويان و عباسيان برساخته‌اند ، و در منابع اهل سنت و حتى پاره‌اى منابع شيعى راه يافته است . در اين‌باره بايد به منشأ اين تهمت و منابع مربوط به آن پرداخت . الف ) منشأ اين اتهام : هم امويان و مورخان همسوى با آنان ، هم عباسيان ، بانيان اصلى اين اتهام‌اند . بنابر نقل طبرى و مسعودى ، نخستين بار منصور عباسى براى تحقير سادات حسنى اين تهمت را در ميان مردم شايع ساخت . وى پس از دستگيرى عبد الله بن حسن ، در برابر انبوه مردم سخنرانى كرد و پس از دشنامها و بدگوييها و تهمتهاى بسيار در حق امام على عليه السّلام و امام حسن عليه السّلام ، به واگذارى خلافت از سوى امام مجتبى عليه السّلام به معاويه اشاره كرد و گفت : به خدا سوگند كه او مرد نبود . وقتى اموال به او عرضه شد آنها را پذيرفت . معاويه با نيرنگ به او وعده داد كه وليعهدش مىكند ، و بدين ترتيب او را بر كنار ساخت