فقيل ان خالدا سار فى البرية و المفازة ثمانية ايام حتى وافاهم فافتتحوا ( بصرى و اجنادين ) من فلسطين و كانت بينهم و بين الروم وقعات بأجنادين صعبة فى كل ذلك يهزم اللّه الروم و تكون العاقبة للمسلمين . « 1 »
شايد تصور شود كه خالد در آن موقع كه به كمك مسلمين مىشتافت با سرعت هر چه تمامتر خواسته خود را به مسلمين برساند ولى به طور عادى نتوان در آن مدت كوتاه طى آن مسافت طولانى را نمود .
و اين تصور بيجاست زيرا از قرائن و وقايع و حوادث ديگرى كه تاريخ ضبط كرده به خوبى به دست مىآيد طى آن مسافت در مدت ده روز يا اگر كسى مانند خالد عجلهء بيشتر و شتاب در سرعت زيادتر مىنمود در مدت هشت روز يك امر عادى در آن زمان بوده است .
گذشته از اين اگر خالد شتاب داشته و با سرعت هر چه تمامتر مىخواسته خود را به مسلمين در جبههء جنگ برساند همين شتاب و سرعت در سير در آنهايى كه مأمور بودند اسراى خاندان رسالت ( ع ) را به شام برسانند وجود داشت و اغلب از بيراههها حركت داده و از ترس قيام و انقلاب مردم هر چه زودتر خواستهاند آنها را به شام برسانند و ابن زياد نمىتوانست آنها را زيادتر در كوفه نگه دارد چون شيوخ و رؤساى قبايل عرب را در زندانهاى مخوف خود حبس كرده بود و ماندن اسراى اهل بيت ( ع ) در كوفه در معرض خطر واقع مىشد و لذا در حركت دادن به آنها شتاب داشت و آنها را هر چه زودتر حركت داده در اوايل ماه صفر به شام رسانيد چنانچه علامهء شهير سيد محمد على هبة الدين شهرستانى ( قدس سرّه ) به اين موضوع تصريح كرده است . « 2 »
چنانچه در نتيجه ابن زياد نتوانست از انقلاب مردم و هيجان آنها جلوگيرى كند و قضيهء توابين و خروج مختار ثقفى ( رحمه اللّه ) پيش آمد و روز به روز آثار نهضت حسينى بروز كرده و اركان دولت آل ابى سفيان كه اساسش بر ضد اسلام و در ظاهر در لباس دين بود متزلزل گشت و دمار از روزگار نسل ابو سفيان درآمد چنانچه آخر كار ظالمها در روزگار عموما همان است .
از اينجا معلوم مىشود آنچه در بعضى كتب ضعيفه مانند بحر المصائبها و مخزن البكاها و كتاب تحفهء تازهها و رياض القدسها و امثال و نظاير آنها براى احوالات اسراى خاندان نبوت در
هامش
( 1 ) . تاريخ يعقوبى ، ص 112 ، ج 2 ، ط نجف .
( 2 ) . ر . ك : نهضت الحسين ( ع ) ، ص 131 ، ط نجف . جمع كثيرى از علما و مورخين و محققين تصريح كردهاند كه ورود اسراى خاندان نبوت ( ع ) به شام در اول ماه صفر سال 61 بوده است .