گرچه از جهات ادبى اشكالى ندارد و فصل نيست و اما روايتى كه بزرگان : شيخ اعظم بهايى ( ره ) و علامهء مجلسى ( ره ) به آن اشاره كردهاند ثابت نيست « 1 » و در كتب حديث شيعه وجود ندارد چنانچه اساتيد فن حديث تصريح فرمودند و لذا احتياجى به توجيه چنين حديثى كه در كتب حديث اثرى از آن نيست نداريم چنانچه بعضى از محشين كتب ادبيات عربى بعض توجيهات كردهاند « 2 » و آن حديث از ساختههاى اهل سنت بوده و به شيعه نسبت دادهاند و بر فرض اگر همچو حديثى باشد معنى آن اينست هر كس فصل و جدا كند ( على ) را - به كسر لام و تشديد ياء - يعنى امير المؤمنين على ( ع ) را از ( آل ) من و گويد : على ( ع ) از ( آل ) پيغمبر ( ص ) نيست و او از آل خارج است چنين شخصى به شفاعت من نائل نخواهد شد .
و لذا ما شيعه معتقديم كه ( آل ) عبارت از فاطمهء زهرا و ائمهء اثنا عشر ( ع ) هستند كه صلوات فرستادن بر آنها با رسول اللّه ( ص ) در تشهد نمازهاى يوميه واجب است و اگر گفته نشود نماز باطل است چنانچه كرارا گذشت .
اشكال مشهور و دفع آن
در روايات شيعه و سنّى در كيفيت صلوات كه مأثور و دستور دادهاند اين عبارت زياد وارد است :
اللهم صل على محمد و آل محمد كما صليت على ابراهيم و آل ابراهيم انك حميد مجيد .
و در رواياتى با زيادات ديگر نيز مأثور شده است و در ميان علماى اسلام اشكالى در اين مورد متوجه شده و مطرح انظار آنها واقع و توجيهات زيادى در رفع آن ذكر كردهاند .
اما اشكال آن است : كه در علم بيان تصريح كردهاند كه مشبه به بايد اقوى از مشبه باشد مثل اينكه گويند : زيد كالاسد . ولى در اينجا آنطور نيست زيرا خاتم انبيا ( ص ) اشرف و افضل از
هامش
( 1 ) . يعنى رسول اللّه ( ص ) فرموده باشد : من فصل بينى و بين آلى بعلى لم ينل شفاعتى . اما فرمايش سيد شبر ( ره ) كه فرموده : الفصل بها . . . سيما فى الصحيفة السجادية . . . در صورتى كه در تمامى صحيفه حتى يك بار هم ما بين محمد ( ص ) و آله بعلى فاصله نشده است فقط در يكجا در دعاى روز قربان و جمعه على آل محمد وارد شده آن هم در حدود بيشتر از يك سطر فاصله دارد و لذا لفظ على آورده شده است پس ادعاى سيد اعظم شبر ( ره ) نسبت به صحيفهء سجاديه كه فرموده : سيما فى الصحيفة بىوجه است چنانچه از فضلاى دوستان به اين مطلب متذكرم شد از الطافشان كمال تشكر دارم سلمه اللّه تعالى و ابقاه .
( 2 ) . يعنى حديث رد بر غلات باشد و معنايش اين است كه هر كس على ( ع ) را از آل من جدا كند و او را از مرتبهء خلافت خارج كرده و به مرتبهء الوهيت برساند چنانچه غلات مىكنند او به شفاعت من نمىرسد و آن توجيه بعيد است .