مناسبت رسول اللّه ( ص ) از خداوند خواسته براى آل محمد مرتبهء نبوت باشد گرچه آل او نمىتوانند تشريع احكام نمايند چون منصب نبوت ندارند پس از كمال رسول اللّه ( ص ) است كه آل خود را در رتبه به انبيا ملحق كرده است .
و رسول اللّه ( ص ) بر ابراهيم ( ع ) مزيت دارد كه شرع وى نسخ نمىشود ولى از شرايع ابراهيم ( ع ) نسخ شد و رسول اللّه ( ص ) تعليم صلوات را به ما به اين صورت كه آل او را در صلوات به خودش ضم شود بيان نفرموده مگر از طريق وحى الهى و دعوت رسول اللّه ( ص ) در اين باره به اجابت رسيده است .
پس ما قطع داريم كه در اين امت اشخاصى هستند كه درجهء آنها به درجهء انبيا در نبوت ملحق شده است ولى حق تشريع احكام را ندارند و خداوند رسول اللّه ( ص ) را گرامى داشته كه آل او را شهدا بر امم انبيا قرار داده چنانچه انبيا را بر امتهاى خودشان شهدا قرار داده .
بعد خداوند تخصيص داده بر اين امت يعنى علماى آنها را كه به آنها تشريع فرموده ، اجتهاد در احكام را و مقرر فرموده كه آنچه نظر آنها در اجتهادشان بر آن مؤدى بشود آنها به مؤداى آن هم خودشان و هم مقلدينشان عمل نمايند چنانچه حكم شرايع انبيا و مقلدين آنها اين طور بود .
پس خداوند اجتهاد را در اين امت به منزلهء وحى در انبياى بنى اسرائيل قرار داده و براى آل محمد كه عبارتند از مؤمنين علماى اين امت مرتبهء نبوت نزد خداوند تعالى است كه در آخرت ظاهر مىشود و در دنيا همين مقدار اجتهاد مشروع مىكنند و در دين و احكام اجتهاد نمىكنند مگر به امر مشروع از جانب خداوند تعالى .
و هرگاه اتفاق افتاد كه يكى از اهل بيت به اين مرتبه از علم و اجتهاد نائل شد ، براى آنها اين مرتبه وجود دارد مانند حسن و حسين و جعفر ( ع ) و نظاير آنها از اهل بيت كه جمع كردهاند ميان ( اهل ) و ( آل ) را و خيال نشود كه مراد از ( آل محمد ) عبارت از اهل بيت پيغمبر ( ص ) بالخصوصاند زيرا اين ادّعا نزد اهل لغت نبوده و عرب آن را نمىشناسد بلكه ( آل ) عبارت است از : خاصة الرجل و احباؤه : بتخفيف الباء الموحدة .
و خداوند تعالى مىفرمايد :
أَدْخِلُوا آلَ فِرْعَوْنَ . . .
« 1 »
و مىفرمايد :
هامش
( 1 ) . غافر / 46 .