و نسخه ديگر به خط نسخ در سال 1057 قمرى استكتاب شده و تصحيح گرديده و مورد اعتماد و اطمينان است و اين نسخه از متملكات آقا شيخ على احسايى بوده است و خط و نقش و مهرش در ظهر نسخه به سال 1236 قمرى موجود است .
در هر دو نسخه عبارت : ( صلاة الاحدى و الخمسين ) است .
بايد دانست كه روايات وارده از خاندان عصمت و طهارت صلوات اللّه عليهم در اين باب - عدد نوافل - مختلف است در روايات كثيره فرايض نوافل را پنجاه و يك ركعت نقل كردهاند كه هفده ركعت فرايض يوميه و هشت ركعت نافلهء ظهر و هشت ركعت نافله عصر و چهار ركعت نافله مغرب « 1 » كه بعد از نماز مغرب خوانده مىشود و بعد از نماز عشا دو ركعت نماز و تيره كه يك ركعت محسوب است و يازده ركعت نماز شب كه با دو ركعت شفع و يك ركعت وتر يازده مىشود . و دو ركعت نافله نماز صبح كه مجموع سى و چهار ركعت است و با هفده ركعت نمازهاى فرايض يوميه پنجگانه پنجاه و يك ركعت مىشود .
و در روايات ديگر مانند آنچه از تهذيب نقل گرديد عبارت : ( صلاة الخمسين ) است كه و تيره را بعد از نماز عشا جزء نوافل نياوردهاند و شايد جهت آن عدم مواظبت وجود مقدس رسول اللّه ( ص ) بر نماز وتيره است چنانچه از احاديث اهل بيت ( ع ) ظاهر مىشود و از بعض ديگر از احاديث ظاهر است كه آن را نيز مىخوانده نظر به مصالح و مقتضياتى كه رسول اللّه ( ص ) خودش عالم به آنها بوده ولى در حق ماها استحباب وتيره ثابت و محقق و بلكه مستحب مؤكد است .
و آنچه مسلم است و از نصوص كثيره استفاده مىشود : نمازها در روز و شب پنجاه و يك ركعت از فرايض و نوافل است و از اين امر مسلم نتوان دست برداشت و عمل را به روايات ديگر كه تصريح مىكند مجموع فرايض و نوافل پنجاه ركعت است گذاشت چون نصوص كثيره رجحان بر طائفه دومى داشته و علاوه بر اينكه اجماع قائم و محقق است كه فرايض و نوافل پنجاه و يك ركعت است .
و لذا فقها رضوان اللّه عليهم رواياتى را كه دلالت بر پنجاه ركعت دارد حمل بر معانى و جهات ديگر كردهاند مثل اينكه جماعتى گفتهاند : كه نظر به مراتب فضل است يا نظر به جعل اولى و ثانوى است .
يا نظر با اختلاف جهات مزاحمت عرضيه است يا غير از اينها از محامل كه در كتب فقه
هامش
( 1 ) . مخفى نماند كه در نافلهء مغرب به دو ركعت نيز مىتوان اكتفا كرد .