كتابش نقل فرموده و در كتاب لهوف هم بر حسب تناسب كتاب راجع به آمدن اسرا به كربلا نقل فرموده و شاهد اين كه از علماى اعلام بر اين موضوع متوجه شدهاند كه روايت عطية بقيّه دارد و لذا بعد از نقل آن اين عبارت را مرقوم داشتهاند « الحديث » الف و لام عهد است كه رويهء محدثين است كه هرگاه در جايى تمام روايتى را نقل نكردند اين كلمه را « الحديث » مرقوم مىدارند چنانچه فاضل قزوينى و غيره همين عمل را به كار بستهاند پس اغرا به جهلى در بين نيست كه سبب آن تقطيع شدن حديث شود و از بزرگان اشارهاى به آن ننمايند چنانچه طرفدار شبهات پنداشته است و به اين نكته در پاورقى ص 136 از طبع اول كتاب تصريح كردهام چنانچه در اين طبع در ص 101 نيز موجود است ولى طرفدار شبهات ملتفت آن نشده يا متوجه اصطلاحات محدثين چنانچه در علم « دراية » بيان كردهاند نبوده است چنانچه محدث نورى ( ره ) با آن تبحرش در حديث و رجال متوجه تقطيع حديث عطية نشده است از قديم گفتهاند « كم ترك الاول للاخر »
چنانچه تاريخ الائمهء ابن ابى الثلج بغدادى ( ره ) را جمعى از بزرگان به نصر بن على جهضمى كه از راويان آن كتاب است و راوى از حضرت رضا ( ع ) است داده بودند در مقدمهء آن رساله تحقيق شد كه تأليف ابن ابى الثلج است و احدى به اين موضوع متوجه نشده بود و نيز تا حال كسى متوجه نشده بود كه روايت هرثمة ابن اعين تاريخ وفات امام رضا ( ع ) را با تاريخ قتل هرثمة و وفات امام ( ع ) درست نمىآيد و اين نكته در چند سال قبل تحقيق شده است .
غرض به بعض نفوس گران نيايد كه چطور شد به فلان مطلب كسى متوجه نشد امام فلانى تحقيق كرد ( ذلك فضل اللّه يؤتيه من يشاء ) .
چنانچه در همين كتاب نسبت به تاريخ هجرى تحقيق مىشود كه اصل واضح تاريخ هجرت خود رسول اللّه ( ص ) است و نسبت اصل وضع آن به عمر از اغلاط است حالا اين مطلب را از اشخاصى كه رشك مىبرند قبول ننمايند كه كسى از بزرگان صراحة آن را نگفته و تحقيق نكرده است در صورتى كه از بزرگان علماى اعلام شيعه و سنّى بر آن اشاره كردهاند چنانچه مىآيد ان شاء اللّه تعالى .
از محدثين احاديث زيادى را تقطيع كرده و به ابواب مختلفهء كتب حديث توزيع نمودهاند كه از حد و حصر خارج است آيا اغراء به جهل كردهاند ؟ و مقدار زيادى از احاديث را نقل به معنى نمودهاند آيا به اشتباه رفتهاند ؟ خصوصا احاديثى كه راجع به احكام شرعيّه نيست و اخبارى كه در موضوع ادعيّه و زيارت و اذكار نيست چون در اين دو قسمت اخير خود الفاظى كه از معصوم ( ع ) شنيده شده دخيل بوده و لذا در آنها از نقل به معنى خوددارى شده و در نقل
تحقيق دربارهء اول اربعين حضرت سيد الشهدا ( ع ) ( فارسي ) — صفحة 117
مساهمون: محمد على قاضى طباطبائى
ص١١٧