چشم از جهان فرو بست .
اربلى در كشف الغمة مىنويسد : از برخى از موثقان شنيدهام كه سيد رضى الدين على بن طاووس موافق با اين نظريه نبود كه مأمون امام رضا را مسموم ساخته بود . حال آن كه سيد در اين گونه امور اهل مطالعه و پژوهش بود و آنچه از رفتار مأمون ظاهر است دلالت بر مهربانى وى بر امام و ميل او به آن حضرت و ترجيح وى بر خاندان و فرزندانش مىباشد و اينها قراينى است كه اين نظر را تأييد و اثبات مىكنند .
سبط بن جوزى در تذكرة الخواص سخنى دارد كه گويا آن را از ابو بكر صولى در كتاب الاوراق نقل كرده است . وى گويد : گروهى خيال كردهاند كه مأمون ، امام رضا را مسموم ساخته است اما اين سخن صحيح نيست . بلكه وقتى على بن موسى ( ع ) در گذشت ، مأمون گريه و زارى سر داد و اندوهگين شد و چند روزى چيزى نخورد و نياشاميد و از لذات خود را بر كنار داشت .
بعدا در اين باره مفصل سخن خواهيم گفت . شيخ مفيد گويد : روزى حضرت با مأمون غذايى خوردند و حضرت از آن خوراك بيمار شد و مأمون نيز خود را به بيمارى زد .
ابو الفرج اصفهانى هم گويد : امام رضا ( ع ) بيمار شد پس مأمون به عيادت آن حضرت مىآمد همين كه بيمارى امام ( ع ) سنگين شد ، مأمون نيز تظاهر به بيمارى كرد و چنين وانمود ساخت كه آن دو خوراك زيانآورى خوردهاند و هر دو دچار بيمارى گشتهاند .
نگارنده : سخن شيخ مفيد حاكى از آن است كه مأمون در اين غذاى امام رضا ( ع ) سم ريخت و خود نيز به بيمارى تظاهر كرد تا به مردم وانمود كند كه امام رضا ( ع ) در اثر خوردن آن غذاى زيانآور بيمار شده نه در اثر سم . لكن عبارت ابو الفرج نمايانگر آن است كه غذا مسموم نبود بلكه سم در چيزى غير از غذا بوده است ، چنان كه خواهد آمد ، لكن مأمون چنين وانمود كرده است كه بيمارى در اثر خوردن غذاى زيانآور بوده و اين به صواب نزديكتر است .
ابو الفرج اصفهانى گويد : رضا ( ع ) همچنان بيمار بود تا آن كه مرد . و دربارهء وفات وى اختلاف شده است و به هر حال سبب وفات او سمى بود كه آن را نوشيد . سپس شيخ مفيد و ابو الفرج نيز با عباراتى نزديك به عبارات شيخ ، گويند : محمد بن على بن حمزه از منصور بن بشير از برادرش عبد الله بن بشير روايت كرده كه گفت : مأمون به من دستور داد كه ناخنهايم را عادة بلند كنم و آنها را به كسى نشان ندهم من نيز دستورش را اجرا كردم سپس مرا خواست و چيزى شبيه تمبر هندى به من داد و گفت : اين را به دستان خود بمال . من نيز چنين
سيره معصومان ( فارسي ) — صفحة 209
مساهمون: على حجت كرمانى
ص٢٠٩