امام رضا ( ع ) با شنيدن اين ابيات فرمود : ابياتى براى ما آوردى كه پيش از تو كسى آنها را نگفته بود . اى غلام ! آيا از خرجى ما چيزى نزد تو هست ؟ گفت : سيصد دينار . فرمود : آن را به اين شاعر بده . سپس فرمود : شايد آن را كم شمارد ، اى غلام اين استر را نيز به او بده .
همچنين در اعلام الورى آمده است : وقتى ابو نواس را به خاطر خوددارى از مدح امام رضا ( ع ) سرزنش كردند ، وى در اين باره ابيات زير را سرود :
قيل لى انت اوحد الناس طرا * فى فنون من الكلام النبيه « 117 » لك من جواهر الكلام بديع * يثمر الدر فى يدى مجتنيه « 118 » فعلى م تركت مدح ابن موسى * و الخصال التى تجمعن فيه « 119 » قلت لا اهتدى لمدح امام * كان جبريل خادما لابيه « 120 »
علت و چگونگى وفات امام رضا ( ع )
شيخ صدوق در عيون اخبار الرضا به سند خود از ياسر خادم روايت كرده است كه گفت :
هنگامى كه ميان جايگاه ما تا طوس هفت منزل فاصله بود ، ابو الحسن ( ع ) بيمار شد . پس به شهر طوس داخل شديم در حالى كه بيمارى ابو الحسن شدت يافته بود . ما در آن شهر چند روزى ماندگار شديم . مأمون هر روز دو مرتبه به عيادت امام ( ع ) مىآمد .
نگارنده : از برخى از اخبار بر مىآيد كه بيمارى آن حضرت تب بوده است . مجلسى در بحار الانوار گويد : بدان كه اصحاب ما و غير ايشان در اين نكته اختلاف كردهاند كه آيا مرگ امام رضا ( ع ) به صورت طبيعى بوده است يا آن كه وى را به سم شهيد ساختند . و آيا مأمون آن حضرت را مسموم كرد يا كس ديگرى جز او . اما قول مشهورتر در ميان ما آن است كه آن حضرت به واسطه سمى كه مأمون به وى داده بود ، به شهادت رسيد .
شيخ صدوق در كتاب عيون اخبار الرضا و نيز مفيد در ارشاد رواياتى نقل كردهاند مبنى بر آن كه مأمون امام را مسموم ساخت . در كتاب خلاصه تذهيب الكمال فى اسماء الرجال از سنن ابن ماجه قزوينى ، كه هر دو از اهل سنت مىباشند ، آمده است كه امام رضا ( ع ) در طوس به سبب مسموميت درگذشت . ابو الفرج اصفهانى در مقاتل الطالبين گويد : مأمون با آن
هامش
( 117 ) به من گفته شد كه تو در ميان تمام مردم در فنون و انواع سخنان گرانمايه و يگانه و بىنظيرى .
( 118 ) جوهر سخنان تو بديع است و در دستان چينندهء آن مرواريد به ثمر مىرسد .
( 119 ) پس براى چه مدح فرزند موسى ( ع ) و خصالى را كه در وى جمع شده است ، ترك كردهاى .
( 120 ) من پاسخ دادم من نمىتوانم به مدح امامى هدايت شوم كه جبرئيل خدمتگزار پدرش بوده است .