جارى شود در حالى كه تو پاداش مىيابى و اگر بىتابى كنى قضا و قدر بر تو جارى شود در حالى كه تو گناه كردهاى » .
و البته اين اشتباه براى كسى كه كمترين شناختى داشته باشد ، هيچگاه پيش نخواهد آمد . از ديگر اشعارى كه در اين نسخه به اشتباه به امير مؤمنان نسبت داده شده ، بيت زير است :
ليس من مات فاستراح به ميت * انما الميت ميت الاحياء
زيرا اين بيت ، با بيت ديگر ارتباط دارد ( موقوف المعانى ) و بيت دوم آن چنين است :
انما الميت من يعيش كئيبا * كاسفا باله قليل الرجاء
مؤلف كتاب قطر الندى و نيز نويسندهء شرح شواهد آن كه كتابى است تحت عنوان معالم الاهتداء نوشتهاند كه گويندهء اين دو بيت عذرى غسانى نام دارد .
از جمله ابيات الحاقى در اين نسخه ، بيت زير است :
اريد حباءه و يريد قتلى * عذيرك من خليلك من مراد
اين شعر از عمرو بن معدى كرب بوده كه على ( ع ) بدان تمثّل جسته است . از جمله ابياتى كه از على ( ع ) نيست ولى در اين ديوان وارد شده ، بيت زير است :
و حسبك داء ان تبيت ببطنه * و حولك اكباد تحن الى القدّ
چرا كه على ( ع ) خود در نامهاى كه به عثمان بن حنيف نگاشته و اين شعر را در آنجا نقل كرده است به صراحت مىفرمايد : « يا آن چنان باشم كه شاعر مىگويد : و حسبك . . . »
دو بيت زير نيز از ابيات الحاقى در نسخه مذكور است :
قال المنجم و الطبيب كلاهما * لا تحشر الاموات قلت اليكما
ان صح قولكما فلست بخاسر * أو صح قولى فالخسار عليكما
اين دو بيت از ابو العلاى معرّى است كه در ديوان او به نام لزوم ما لا يلزم به چشم مىخورد .
اكنون ما در اينجا به نقل گوشهاى از اشعار آن حضرت ، كه صحت انتساب آنها به وى مسجّل است يا در كتابهاى مورد اعتماد نقل شده ، مىپردازيم . ما اين اشعار را بر اساس حروف الفبا مرتب كردهايم .
الف
در كتاب دستور معالم الحكم نوشته قاضى قضاعى و نيز در ديوان آن حضرت آمده است كه وى در روز بدر فرمود :
چون پشت كردند ، ما رسول خدا را يارى كرديم و مسلمانان زيرك و صاحب خرد نيز به دور او گرد آمدند .