آنان ده تن كشته نمىشوند و از آنان ده تن جان سالم بدر نمىبرند . پس از آنان نه يا هفت تن به هلاكت رسيدند و هشت تن به سلامت جان بدر بردند . مسعودى مىنويسد : على ( ع ) گفت : به خداى سوگند از آنان جز ده تن خلاصى نمىيابند و جز ده تن كشته نمىشوند . پس از ياران على نه تن كشته شدند و از خوارج هم فقط ده تن جان سالم يافتند . سپس خوارج بانگ برداشتند . پيش به سوى بهشت ! بر مردم حمله بريد . ابو عبيده معمر بن مثنى روايت كرده است : على ( ع ) به اصحابش نگاه كرد و به آنان گفت : بر آنان حمله كنيد . من نخستين كسى هستم كه بر آنان هجوم مىبرم . سپس سه بار با ذو الفقار ، به سختى حمله برد . و در هر بار چنان مىجنگيد كه شمشير انحنا برمىداشت . آنگاه از ميدان كناره مىگرفت و شمشيرش را با زانوانش راست مىكردم دوباره هجوم مىآورد تا آنكه آنها را كشت . طبرى نويسد : تيراندازان ، تير به طرفشان انداختند و سواران از راست و چپ بر آنها تاختند و پيادگان با نيزهها و شمشيرها هجوم بردند و زمانى نگذشت كه آنها را به خاك و خون انداختند . فرماندهء سواران كه شاهد نابودى يارانش بود بانگ برآورد : فرود آييد . آنان در صدد پايين آمدن از مركوبهايشان بودند كه باز سواران على ( ع ) حمله كردند و در ساعت آنان را به هلاكت رساندند . ابو عبيدة معمر بن مثنى روايت كرده است : نيزهاى به يكى از خوارج خورده بوده ، او در حالى كه نيزه در بدنش مانده بود ، با شمشير آخته راه مىرفت تا به قاتل خويش رسيد و ضربتى بر او زد و وى را كشت . وى در همان حال اين آيه را قرائت مىكرد : « اى پروردگار ! من براى خشنودى تو تعجيل كردم و بر آنها تقدم جستم . » « 63 » طبرى گويد : كسانى را كه نيمه جانى داشتند ، جست و جو كردند . شمارشان به چهار صد تن مىرسيد . على ( ع ) فرمان داد آنها را به سوى عشيرههايشان ببرند و فرمود : آنان را ببريد و مداوايشان كنيد اگر بهبود يافتند به كوفه بياريدشان و هر چه در اردوگاهشان مىيابيد برداريد . آن حضرت ، سلاح و مركب و لوازم جنگ را ميان مسلمانان تقسيم كرد و لوازم ديگر ، كالا و غلام و كنيز را به صاحبانشان بازپس داد . طرفة بن عدى بن حاتم نيز با خوارج بود و با آنان كشته شد و پدرش او را به خاك سپرد . ( زنده را از مرده و مرده را از زنده بيرون مىكند ) . « 64 » مردم كشتگان خوارج را به خاك مىسپردند . على ( ع ) فرمود : « حركت كنيد آنها را مىكشيد و بعد خاكشان مىكنيد ؟ » مردم نيز روانه شدند .
سيره معصومان ( فارسي ) — صفحة 713
مساهمون: على حجت كرمانى
ص٧١٣
هامش
( 63 ) . آيهء 84 سورهء طه : وَ عَجِلْت إِلَيْك رَب لِتَرْضى .
( 64 ) آيه 95 سورهء انعام : يُخْرِج الْحَيَّ مِن الْمَيِّت وَ يُخْرِج الْمَيِّت مِن الْحَيِّ * .