وقتى به جنگ با طائفهء باغيه فرمان مىدهد ، بايد شمشيرهايى نيز از آسمان نازل كند تا ستمگر را از مظلوم مشخص سازد ! نصر بن مزاحم به نقل از تميم بن جذيم ناجى روايت كرده است كه در نبرد صفين از شاميان چهل و پنج هزار و از عراقيان بيست و پنج هزار تن كشته شدند .
فرستادن قيس بن سعد به عنوان والى مصر
در واقع مىبايست اين بخش پيش از آغاز جنگ صفين نقل مىشد اما ما به اين دليل آن را در اينجا ذكر مىكنيم تا اخبار مربوط به واليان مصر پىدرپى از سال 36 تا 38 ه ، نقل شود .
در ماه صفر سال 36 ه ، امير مؤمنان ( ع ) قيس بن سعد بن عبادة را به عنوان والى مصر از مدينه بدان ديار گسيل داشت . قيس مردى صاحب نظر و مقتدر و زيرك و از پيروان و دوستان على ( ع ) بود . ابن اثير و ابراهيم بن سعد بن هلال ثقفى در كتاب الغارات ، بنابر روايتى كه ابن ابى الحديد از آنان نقل كرده است ، گفتهاند : امير مؤمنان ( ع ) به قيس فرمود : با سپاه مصر برو . زيرا اين كار دشمن را بيشتر مىترساند و مولايت را عزيزتر مىدارد . به نيكو كردار نكويى كن و بر شكاك سخت بگير و با عامهء مردم ملاطفت كن كه ملاطفت خود بركت است .
قيس گفت : سپاه را براى تو وامىنهم ، اما آنچه دربارهء ملاطفت و احسان به مردم به من سفارش كردى ، از خداوند تعالى در اين مورد كمك خواهم گرفت .
قيس با هفت تن از خانوادهاش قدم به مصر نهاد . اين خود نشانهاى بر زيركى و اعتماد به نفس وى است ، آنگاه بر فراز منبر بر آمد و نامهء امير المؤمنين ( ع ) را خواست و آن را براى مصريان خواند و سپس ايشان را به بيعت و مساعدت خود دعوت كرد . آنگاه برخاست و سخنانى كوتاه بر زبان راند . وى گفت : سپاس خدايى راست كه حق را آورد و باطل را ميرانيد و ظالمان را نگونسار كرد . اى مردم ! ما با بهترين كس پس از پيامبر ( ص ) دست بيعت داديم . پس شما نيز برخيزيد و بر مبناى كتاب خدا و سنت رسولش بيعت كنيد . اگر ما بر اساس كتاب خدا و سنت پيامبر ( ص ) كار نكرديم ، پس بيعت ما بر گردن شما نيست . مردم همگى با او دست بيعت دادند مگر ساكنان قريهاى به نام خربتا ، كه طرفداران عثمان بودند .
اما قيس با آنان از در صلح و آشتى داخل شد . وى از مردم خراج گرفت و هيچ كس با او ستيزه نكرد .
امير مؤمنان ( ع ) براى جنگ جمل خارج شد و قيس به جاى خود بازگشت . وى سر سختترين مردم در برابر معاويه بود . معاويه مىترسيد از اينكه در ميان حكومت عراق كه به وسيلهء على ( ع ) ، و حكومت مصر كه به وسيلهء قيس اداره مىشد قرار بگيرد . از اينرو نامهاى خطاب به قيس نوشت و او را به خونخواهى عثمان و پيروى از خود فرا خواند و