از راستى و صبر كمك جوييد چرا كه پس از صبر ، پيروزى به دست مىآيد .
معاويه از عمرو بن عاص خواست تا صفوف شاميان را سر و سامان دهد . عمرو به او گفت : به اين شرط كه اگر خدا پسر ابو طالب را از بين برد و مردم خلافت تو را پذيرفتند ، حكومتى از آن من باشد . معاويه به او گفت : آيا حكومت تو در مصر نيست ؟ عمرو گفت : آيا مصر مىتواند عوض بهشت باشد . كشتن على بهاى عذاب جهنم است . معاويه به او گفت :
اگر پسر ابو طالب به قتل رسيد ، حكومتى كه به تو وعده كردهايم از آن تو خواهد شد . آرام صحبت كن تا مبادا شاميان سخن تو را بشنوند . پس عمرو به شاميان گفت : اى جماعت شام ! صفوف خود را بياراييد و جمجمههاى خود را به ما عاريت دهيد و با دشمن خدا و دشمن خود در جنگ شويد . ايشان را بكشيد كه خدايشان بكشد و نابودشان كند . صبر پيشه كنيد كه خداوند زمين را به هر يك از بندگانش كه خواهد به ارث دهد و فرجام كار براى پرهيزكاران است . همچنين معاويه از ذى الكلاع ، كه يكى از دلاوران سپاهش بود ، خواست تا براى مردم سخنرانى كند و ايشان را به جنگ با على و عراقيان تحريك كند . پس ذى الكلاع بر اسب سوار شد و سخنرانى طولانى كرد و در پايان گفتارش اظهار داشت : قضاى الهى آن بود كه ميان ما و ديگر همكيشانمان در صفين جمع شود و ما به خوبى مىدانيم كه در ميان آنها كسانى هستند كه با رسول خدا صاحب سوابق درخشان و بزرگى شدند . اما اكنون پشت و روى كارها آشكار شده است . من نمىتوانم اجازه دهم كه خون عثمان و فضايل او به هدر رود .
سپس گفت : اگر عثمان مرتكب گناهى شده بود ، كسان ديگرى بالاتر و بهتر از او به گناه گرفتار آمده بودند خداوند به پيامبرش فرمود :
لِيَغْفِرَ لَك اللَّه ما تَقَدَّم مِن ذَنْبِك وَ ما تَأَخَّرَ
. « 39 » موسى نيز كسى را كشت و سپس آمرزش خواست و خداوند نيز گناه او را بخشيد . نوح به گناه گرفتار آمد و استغفار كرد و خداوند هم از گناه او درگذشت . پدر شما ، آدم ، نيز گناه كرد سپس آمرزش طلبيد و خدا هم گناه او را آمرزيد . ما مىدانيم كه پسر ابو طالب داراى سابقهاى نيكو در اسلام است . اگر او در كشتن عثمان نقش نداشته دست كم او را يارى نداده است . آنان از عراق خود به راه افتادهاند تا در شام شما ساكن شوند . اكثر آنان يا قاتل عثمانند يا خاذلان او . در خواب ديدم كه ما و عراقيان به زد و خورد مشغوليم و ما به نوبت قرآنى از يكديگر مىگرفتيم و آن را به شمشيرهاى خود مىزديم و همگى فرياد مىكرديم : واى بر شما .
هامش
( 39 ) آيه 2 ، سورهء فتح : تا ببخشايد براى تو خداوند گناه گذشته و آيندهات را .