همچنين امير المؤمنين نامههايى به كارگزاران خود در گوشه و كنار نوشت و آنان را به حركت به سوى خود و تشويق مردم بر جهاد ، دعوت كرد . آن حضرت به مخنف بن سليم ، عامل خود بر اصفهان و همدان ، نوشت : « چون نامهء من به دست تو رسيد ، يكى از اطرافيان مورد وثوق خود را به جانشينى خويش بگمار و به سوى ما روانه شو » . آن حضرت به عبد الله بن ابى رافع نيز در سال 37 ه چنين نامهاى نوشت . قبلا روايتى ذكر شد كه نشانگر آن بود كه اين واقعه در سال 36 ه روى داده است . مخنف دو تن از مردان قوم خود را به جانشينى خويش گماشت و خود به طرف على ( ع ) حركت كرد و در روز صفين در ركاب آن حضرت جاى گرفت . آن حضرت همچنين به عبد الله بن عباس كه در آن هنگام به عنوان عامل امير المؤمنين ( ع ) در بصره ، انجام وظيفه مىكرد نامهاى نوشت و فرمود : اما بعد ، عدهاى از مسلمانان و مؤمنان را به سوى من رهسپار كن و دربارهء كار من با ايشان سخن بگو و از گذشت من از ايشان ياد آر و آنان را در جهاد ترغيب كن و فضلى را كه در اين راه براى آنان در نظر گرفته شده ، به ايشان گوشزد كن » . ابن عباس نيز نامه على ( ع ) را بر مردم بخواند و گفت : اى مردم ! به سوى امام خود آهنگ رفتن كنيد و گروه گروه با سلاح و بىسلاح در راه خدا ، با مالها و جانهايتان بسيج شويد . شما با ستمگرانى مىجنگيد كه قرآن نمىخوانند و حكم كتاب را نمىدانند و از امير المؤمنين ( ع ) و پسر عم رسول خدا كه فرمان دهنده به معروف و بازداشتكننده از بديهاست و در راه حق استوار ايستاده و به حكم قرآن داورى مىكند و با بدكاران اهل سازش نيست و در راه خدا از ملامت هيچ سلامتگرى باك ندارد ، پيروى نمىكنند . پس احنف بن قيس به پاى خواست و گفت : به خدا سوگند دعوت تو را پاسخ مىگوييم و با تو در سختى و آسانى و خشنودى و ناخشنودى همراه مىشويم و در اين راه اميد خير داريم . و از خداوند پاداشى بزرگ آرزو مىكنيم . خالد بن معمر سدوسى نيز گفت : شنيديم و فرمان برديم . هرگاه ما را بسيج كنى . و هرگاه ما را بخوانى ، تو را پاسخ گوييم . عمرو بن مرجوم عبدى هم گفت : خداوند امير المؤمنين را توفيق دهاد ! و كار مسلمانان را سر و سامان بخشد و ستمگرانى را كه قرآن نمىخوانند مورد لعن خود قرار دهد . به خدا قسم ما بر آنان خشم گيريم و به خاطر خدا از آنان كناره كنيم . پس هرگاه كه خواستى اسبان و مردان ما تو را همراهى خواهند كرد . مردم همگى به دعوت ابن عباس پاسخ دادند و عزم رفتن كردند . ابن عباس ، ابو الاسود دئلى را به جانشينى خويش گماشت و خود به همراه سران قبايل پنجگانه به حضور على ( ع ) رسيد . رؤساى قبايل پنجگانه بدين ترتيب بودند : خالد بن معمر سدوسى بر بكر بن وائل ، عمرو بن مرجوم عبدى بر عبد القيس ، صبرة بن شيمان ازدى بر ازد ، احنف بن قيس بر تميم و ضبه و رباب و شريك بن اعور حارثى بر اهل عاليه . اينان همگى به همراه ابن عباس به اردوگاه نظامى على ( ع ) در نخيله وارد
سيره معصومان ( فارسي ) — صفحة 566
مساهمون: على حجت كرمانى
ص٥٦٦