فلسفهء مدنى و فلسفهء نظرى شامل سه دسته علوم مىشوند : اول علم تعاليم « 1 » [ رياضيات ] ، دوم علم طبيعى [ طبيعيات ] ، سوم علم ما بعد الطبيعه و هريك از اين علوم سهگانه ، شامل دستهاى از موجودات مىشوند كه شأنشان صرف دانسته شدن است . [ پس آنچه شأنش فقط دانسته شدن است سه دسته است ] « 2 » .
اما به دست آوردن دستهدسته موجوداتى كه تكتك اين علوم سه گانه شامل آنها مىشوند در اينجا مورد احتياج ما نيست . از جملهء تعاليم ، علم عدد است و علم هندسه و علم مناظر « 3 » و فلسفه مدنى دو دسته است : يك دستهء آنچه به وسيلهء آن علم به افعال جميله و خلقهايى كه فعل جميل از آن سرمىزند و قدرت بر علم اين خلقها و اشيا زيبا براى ما به دست مىآيد و اين صناعت ، فلسفه اخلاق ( الصناعة الخلقية ) ناميده مىشود و دسته دوم شامل معرفت امورى مىشود كه به وسيلهء آنها چيزهاى خوب براى ساكنان شهرها به دست مىآيد و معرفت قدرتى كه اين چيزها را براى آنها به دست آورد و حفظ نمايد و اين صناعت ، فلسفه سياسى [ سياست مدن ] ناميده مىشود .
اين اجمال بخشهاى صناعت فلسفه است و از آن جهت كه ما وقتى به سعادت مىرسيم كه امور زيبا به دستمان آمده باشد و امور
هامش
( 1 ) . به فرهنگ اصطلاحات فلسفى قديم رجوع شود . قسمتى از فلسفه نظرى قديم كه در آن رياضى ، هندسه و . . . تدريس مىشده است .
( 2 ) . از نسخه م اضافه شد .
( 3 ) . علم مناظر - به فرهنگ اصطلاحات فلسفى قديم مراجعه شود .