[ ادامهء خطبهها ]
خطبهء 90 از فرمايشات آنحضرت است معروف به خطبهء اشباح ( اشخاص )
و از خطب جليل و بزرگ است و مناسبت ايراد آن اينستكه شخصى از آن بزرگوار درخواست نمود كه خدا را بقسمى براى او وصف نمايد كه گويا او را آشكارا مىبيند : پس آن حضرت از درخواست وصف خداوند بصفات اجسمام خشمگين گرديد و آنگاه فرمود .
( 1 ) حمد افزون مر خدائى را كه انسان آفريد * آسمان و انجم و دريا و مرجان آفريد
مكنتش را جود و بخشش مىنكاهد درهمى * دولتش را منع اعطا مىنيفزايد همى
علتش اينكه هر آن چيزى كه بخشش مىكند * ( همزمان با بخشش خود آفرينش مىكند )
مال و ثروت با عطا و بذل و بخشش كم شود * ليك اين نكته سقيم است در خداوند احد
در خور منع عطا و ردع بخشش جز خدا * جملگى مذموم و مأخوذند در دنياى ما
( چونكه منع از بذل ، از بيم پريشانى بود * از خدا اين عيب جستن فرط نادانى بود
( مر خدا را در خزائن نيست جاى كاست و كم * چون شمار نعمت او گشته بيرون از رقم )
( در عطاى او بسى جاى سپاس و منّت است * پس عطا ناكردن او نيز روى حكم است )
اوست منّان ، اوست رحمان اوست ربّ انس و جان * لا يموت و لا يفوت و لا شريك و لا مكان )
شكمهاى گرسنه در خوان وسيع ضيافت خداوند اشباع مىشوند و اى سفرهء پهناور هميشه به روى جيره خوارانش مفتوح است :
( 2 ) جيره خوار و ريزهخوار سفرهء اويند و بس * ( آدمى و مرغ و مور و مار و ماهى يا مگس )
در الوهيّت ضمين رزق خاصّ و عامّ ، اوست * ( و آنكه تقديرش نگنجد در دل اوهام ، اوست )
راه را بر راغبين خويش كرده آشكار * طالبين گر مركبى دارند تند و راهوار
راغبين را سوى او راه هدايت روشن است * طالبين را گر بكوى او عزيمت متقن است