را خواسته بود « 1 » و عثمان نيز وى را ابقا نموده بود . بر طبق رواياتى ، زمانى كه ارتش كوفه و شام به رهبرى حذيفه با سپاهيان ارمنستان و آذربايجان مىجنگيدند ، اختلاف در قرائت موجب كشمكش شد و اهل كوفه كه تابع قرائت ابىّ بن كعب بودند ، اهل شام ، يعنى پيروان قرائت عبد اللّه بن مسعود را تكفير نمودند و آنان نيز گروه مقابل را به كفر متهم مىكردند . اين امر ، حذيفه را بر آن داشت كه نزد عثمان مسأله را طرح كرده ، از او بخواهد قرآن واحدى را مدون نمايد . عثمان ناراحت شد و دستور داد هيأتى مأمور جمع آورى قرآن شود و طبق بعضى از روايات ضعيف و نادرست ، نسخه تدوين شده خليفه دوم را از حفصه ، دختر عمر بن خطاب گرفت و از روى آن استنساخ نموده ، به شهرهاى مختلف فرستاد و ساير نسخهها را نابود كرد و سوزاند . « 2 » بنا بر اين مىتوان پرچمدار توحيد قرآن را حذيفة بن يمان دانست ، همان كسى كه از اصحاب سرّ رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله و سلّم و امير المؤمنين ، على عليه السلام بود و منافقان از او وحشت داشتند ، زيرا او آنان را خوب مىشناخت . حذيفه نه تنها آن قدر اصرار كرد تا عثمان به نوشتن قرآن به يك قرائت حكم كرد ، بلكه در مدينه ماند تا اين دستور كاملا اجرا شد و سپس پيشنهاد كرد خليفه مردم را به تصحيح نسخههاى خود مجبور نمايد . با توجه به اينكه حذيفه از اصحاب بسيار نزديك و مطيع امير مؤمنان ، على عليه السلام بوده مىتوان به اين اطمينان دست يافت كه او در اين امر از آن حضرت اجازه و مأموريت داشت و شايد اصل اين پيشنهاد نيز به وسيله آن حضرت به حذيفه داده شده بود و به احتمال نزديك به يقين ، آنچه كه موجب مخالفت بعضى همچون عبد اللّه بن زبير با اقدام عثمان بود ، همين امر بود ، زيرا او از دشمنان بسيار سر سخت اهل بيت عليهم السلام بود و حاضر نبود به هيچ وجه عزّت و سر بلندى آنان را ببيند .
هامش
( 1 ) . سير اعلام النبلاء ، ج 2 ، ص 361
( 2 ) . تاريخ مدينه ، ج 3 ، ص 991 و نيز صحيح بخارى ، ج 6 ، ص 99 و كنز العمال ، ج 2 ، ص 581