بازى مىكرد . » « 1 » از مجموعه اين روايات ، يهودى بودن زيد بن ثابت در آن زمان به طور قطع معلوم مىشود ، زيرا يهوديان در جامعهاى بسته زندگى مىكردند و غريبهها ، به ويژه مسلمانان را درون خود راه نمىدادند ، پس چگونه ممكن بود كسى كه مسلمان بوده ، در مكتب يهوديان درس بخواند و با كودكان آنان بازى كند ! حال تصور كنيم كه درباره قرآن ، بزرگترين هديه الهى ، فردى با اين سابقه بايد قضاوت كند و بپذيرد كه آيا فلان آيه جزء قرآن است يا نه و ساير كاتبان وحى كه سنّيها از آنان به بزرگى و عظمت ياد مىكنند ساكت بنشينند و از اين يهودى زاده تبعيت كنند ! علماى رجال سنى ، همگى ابن مسعود را مىستايند ، بنا بر اين نبايد در سخن او مبنى بر سابقه سوء زيد نيز ترديد نمايند .
ذكر اين نكته شايسته است كه زيد بن ثابت ، علاوه بر منصب مذكور ، يعنى مسؤوليت جمع آورى قرآن ، كاتب رسمى دولت و نيز مسؤول تقسيم ارث و قاضى و جانشين عمر در زمان غيبت او بود . خارجة بن زيد گويد : « در بسيارى از مواقع كه عمر به مسافرت مىرفت ، زيد را جانشين خود مىكرد و كمتر زمانى پيش مىآمد كه از سفر باز گردد و باغى از نخل و خرما به زيد نداده باشد . » « 2 » وى حتى در مكاتبات خويش به زيد ، نام او را بر نام خود مقدم مىكرد و چنين مىنوشت : « به زيد بن ثابت از عمر » ، در حالى كه اين روش ، خلاف عرف معمول بود . « 3 » از سليمان بن يسار نيز روايت شده است : « عمر و عثمان هرگز كسى را در تقسيم ارث و فتوا و قضاوت بر زيد مقدم نمىكردند . » « 4 »
همچنين زيد در زمان عثمان سمت كارگزارى بيت المال را نيز به عهده
هامش
( 1 ) . فضيل بن شاذان الازدى النيسابورى ، الايضاح ، توفى 260 ، جامعة طهران ، تحقيق الارموى ، ص 519 و السيد على خان ، الدرجات الرفيعة ، توفي 1120 ، قم : مكتبة بصيرتي ، ص 22
( 2 ) . تاريخ مدينه ، ج 2 ، ص 693
( 3 ) . سير اعلام النبلاء ، ج 2 ، ص 438
( 4 ) همان