قرآن و داناترين افراد به تقسيم ارث چگونه ممكن است آيه اولوا الأرحام ( انفال : 75 ) را نخوانده باشد ! از كسانى كه در امر تقسيم ارث به اين داناترين افراد اعتراض مىكرد ، ابن عباس بود . وى از زيد پرسيد : « آيا تو در كتاب خدا ديدهاى كه ثلث بقيه ارث به مادر مىرسد ؟ » وى گفت : « تو به نظر خودت عمل مىكنى و من به نظر خودم . » « 1 » و نيز مىگفت : « آيا زيد از خدا نمىترسد كه فرزند پسر ( نوه ) را مانند پسر مىداند ، اما پدر پدر ( پدر بزرگ ) را پدر نمىداند ! » « 2 » گويا انتقادات ابن عباس بر اين يهودى زاده ، خاطر بسيارى را ناراحت كرده ، به طورى كه دست به كار شده ، رواياتى ساختهاند كه در آنها ابن عباس ، زيد را با فضائل و علم بسيار ياد كرده ، ركاب او را مىگرفت و حتى او را شاگرد زيد در قرائت قرآن و شيخ او در روايت دانستهاند . « 3 » اما در كنار اين مدح و تمجيدها ، صفاتى براى او نقل شده است كه در شأن هيچ انسان دانشمند و فاضلى نيست . به عنوان نمونه ، گفتهاند كه گروهى همچون عمر بن خطاب ، زيد بن ثابت ، ابن عمر و سهل بن سعد ايستاده ادرار مىكردند « 4 » و يا آنكه زيد بسيار از خودش تعريف مىكرد و در مورد رابطه خود با آن حضرت ، گاه از الفاظى استفاده مىكرد كه موجب شرم است و با شأن و مقام رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله و سلّم نيز مناسبتى ندارد .
سؤال مهم اين است كه چرا مقام چنين فردى تا اين حد بالا برده مىشود و چنين رواياتى براى او ساخته مىشود و صاحب چنان مناصب مهمى
هامش
( 1 ) . سنن دارمى ، ج 2 ، ص 346
( 2 ) . المبسوط ، ج 29 ، ص 182
( 3 ) . سير اعلام النبلاء ، ج 2 ، ص 426 و تهذيب التهذيب ، ج 3 ، ص 345
( 4 ) . المجموع ، ج 2 ، ص 85