عمل بر حق كند . نافع بن ازرق براى خوارجى كه مقيم بصره بودند چنين نوشت : اما بعد « همانا خداوند آيين پاك را براى شما برگزيد و نبايد بميريد مگر اينكه شما تسليم آن باشيد » . شما مى دانيد كه شريعت يكى و دين يكى است . چرا و به چه اميد ميان كافران اقامت مى كنيد و شب و روز ستم مى بينيد و حال آنكه خداوند عز و جل شما را به جهاد فرا خوانده و فرموده است : « همگان با هم با مشركان جهاد كنيد . » و براى شما در هيچ حال ، عذرى براى شركت در جهاد قرار نداده و فرموده است : « براى جهاد ، سبكبار و مجهز بيرون شويد . » و خداوند در عين حال كه ناتوانان و بيماران و كسانى را كه چيزى براى انفاق ندارند و آنان را كه به علت و سببى مقيم ماندهاند معذور داشته است ، با وجود اين مجاهدان را بر آنان فضيلت داده و فرموده است : « هرگز مومنانى كه بدون هيچ عذرى از كار جهاد فرو نشينند با مجاهدان در راه خدا يكسان و برابر نيستند . » بنابر اين فريفته نشويد و به دنيا اطمينان مكنيد كه سخت فريبنده و حيلهگر است . لذت و نعمت آن فانى و نابود شونده است . براى فريب آكنده و احاطه شده از شهوتهاست . گر چه نعمتى را آشكار مى سازد ولى در نهان مايه عبرت است . هيچ كس از آن لقمهيى كه او را شاد كند نمى خورد و هيچ كس از آن جرعهيى گوارا نمى نوشد مگر اينكه يك گام به مرگ خويش نزديك مىشود و مسافتى از آرزوى خود دور مى گردد و خداوند متعال دنيا را خانهيى قرار داده كه از آن براى نعمت جاودانه و زندگى سالم آن جهانى بايد توشه برداشت . هيچ دور انديشى آن را خانهء خويش و هيچ خردمندى آن را مقر خود نمى داند . اينك از خدا بترسيد « و توشه برداريد و بهترين توشهها پرهيزگارى و ترس از خداوند است » . و درود بر هر كس كه از هدايت پيروى كند .
چون نافع بن ازرق اين معتقدات خود را آشكار ساخت و در اين مورد از
جلوه تاريخ درشرح نهج البلاغه ( فارسى ) — صفحة 304
مساهمون: ابن أبي الحديد
ص٣٠٤