« تخلف كنندگان از اينكه از همراهى در ركاب پيامبر خوددارى كردند شاد شدند و خوش نداشتند كه با اموال و جانهاى خود در راه خدا جهاد كنند » و فرموده است : « برخى از اعراب باديه نشين آمدهاند و عذر مى آورند كه به آنان اجازه داده شود در جنگ شركت نكنند » و خداوند در اين آيه خبر داده است كه آنان عذر و بهانه مى آورند و خدا و رسول او را تكذيب مى كنند و سپس فرموده است : « به زودى به كسانى از ايشان كه كافر شدهاند عذابى دردناك خواهد رسيد » بنگر به نشانهها و نامهاى ايشان .
اما در مورد كودكان ، نوح كه پيامبر خداوند است از من و تو به خداوند داناتر بوده است و چنين عرضه داشته است كه : « پروردگارا بر روى زمين از كافران هيچ كس باقى مگذار كه اگر از ايشان كسى باقى گذارى بندگانت را گمراه مى كنند و كسى جز كافر و بدكار از آنان منولد نمى شود » . و آنان را پيش از آنكه متولد شوند و در حال كودكى كافر نام نهاده است ، در صورتى كه در مورد قوم نوح اين مسئله صادق باشد چگونه آن را در مورد قوم خودمان معتقد نيستى و حال آنكه خداوند متعال مى فرمايد : « مگر كافران شما از كافران امتهاى گذشته بهترند يا براى شما امان و و برائتى در كتابهاى آسمانى است » بنابر اين ايشان همچون مشركان اعرابند كه از آنان جزيه پذيرفته نمى شود و ميان ما و آنان حكمى نيست مگر شمشير يا مسلمان شدن ايشان .
اما در مورد اينكه چرا تصرف در امانات كسانى را كه با ما مخالفت مى كنند روا مى داريم ، همانا كه خداوند متعال اموال آنان را براى ما حلال كرده ، همان گونه كه ريختن خون آنان را براى ما حلال شمرده است . ريختن خون آنان كاملا حلال و جايز است و اموال آنان در زمره غنايم مسلمانان مى باشد . اينك از خداوند بترس و به نفس خود باز گرد و بدان كه هيچ عذرى از تو جز توبه پذيرفته نيست و بر فرض كه ما را رها كنى و از يارى دادن ما فرو نشينى و اين سخنان را كه براى تو گفتم ناديده بگيرى ولى كارى براى تو ساخته نخواهد بود . و سلام بر هر كس كه اقرار و
جلوه تاريخ درشرح نهج البلاغه ( فارسى ) — صفحة 303
مساهمون: ابن أبي الحديد
ص٣٠٣