قبلا مى گفت ، تصرف در امانات افرادى را هم كه با او مخالفت مى ورزيدند حلال و جايز اعلان كرد . نجدة بن عامر براى او چنين نوشت : اما بعد ، سابقه ذهنى من درباره تو چنين بود كه براى يتيم همچون پدرى مهربان هستى و براى شخص ناتوان همچون برادرى نيكوكار ، قواى مسلمانان را يارى مى دادى و براى درماندگان ايشان كمك بودى و در راه خدا از هيچ سرزنش سرزنش كننده بيم نداشتى و به يارى دادن ظالم اعتقاد نداشتى . تو و همهء يارانت اين چنين بوديد . آيا اين سخن خود را به خاطر مى آورى كه مى گفتى : « اگر نه اين است كه مى دانم براى امام عادل پاداشى همچون پاداش رعيت اوست هرگز عهدهدار كار دو مسلمان نمى شدم . » و پس از اينكه نفس خود را در راه كسب رضاى خداوند فروختى و به گوهر ناب حق رسيدى و بر تلخى آن صبر كردى ، شيطان كه دستيابى بر تو و يارانت را دشوار مى ديد خود را براى پيروزى بر تو آماده ساخت و ترا به خود مايل كرد [ به كژى گراييدى ] و ترا به هوس انداخت و گمراه ساخت ، و گمراه شدى . و تو كسانى را كه خداوند متعال در كتاب خود معاف و معذور داشته است و آنان افراد ناتوان و زمينگير هستند ، كافر پنداشتهاى و حال آنكه خداوند متعال كه سخنش حق و وعدهاش راست است ، چنين فرموده است : « بر ناتوانان و بيماران و كسانى كه چيزى براى انفاق نمى يابند در صورتى كه براى خدا و رسول خدا خيرخواهى كنند تكليف جهاد نيست » و در دنبالهء همين آيه بهترين القاب را به آنان عنايت كرده و فرموده است : « بر نيكوكاران هيچ راهى براى ايجاد زحمت براى آنان نيست » .
وانگهى تو كشتن كودكان را حلال مى دانى و حال آنكه پيامبر ( ص ) از كشتن آنان نهى كرده است و خداوند متعال هم فرموده است : « هيچ كس بار گناه ديگرى را بر دوش نمى گيرد » . و خداوند سبحان درباره « قاعدين » [ افرادى كه در جنگ شركت نمى كنند ] نيكو گفته است : « خداوند ، مجاهدين را بر قاعدين با پاداش بزرگ فضيلت داده است » ولى اين تفضيل كه ويژهء مجاهدان قرار داده موجب آن نمى شود كه منزلت ديگران به حساب نيايد . مگر اين گفتار خداوند متعال را نشنيدهاى
جلوه تاريخ درشرح نهج البلاغه ( فارسى ) — صفحة 301
مساهمون: ابن أبي الحديد
ص٣٠١