اندر حمايت فرزند بيش از مخاطره كردن در حمايت خويش .
و چون ظاهر شد لذات باطنى عظيمتر و بيشتر است از لذتهايى كه از حواس ظاهره برانگيخته و منبعث شود ، و اگر چه عقلي صرف و روحاني محض نبوده باشد ، پس حال لذات روحاني حقيقى ، كه به مجردات و نزديكان خداوند - جل جلاله - اندر بند است ، فوق اين لذات خواهد بود . و تشابه از اين دو گونه لذت مرفوع و ساقط . و ليكن نفوس خسيسه كه به شهوت و غضب توصل جويد و التفات آن از لذتهاى حيوانى تجاوز نكند و سعادات الهيه را بحقيقت موجود نداند ، بلكه در انكار و جحود آن اصرار نمايد ، ايشان را از اين نوع لذات و سعادات حظى نبود و از ادراك اين خيرات نصيبى نه . و ادراك و لذات بدنى ايشان از خيرات و شرور بدنى ، كه به مشاركت ساير جانواران است ، در نگذرد و أو را از آنچه نه به مقدار و كميت مادة اندر بند باشد كمالى حاصل نشود و بدان التفات نكند .
اين است بيان لذات عقليه و وهميه و شرح آن .
فصل نهم
چون نفوس كه كردار و افعال ايشان به مادهء و موضوع اندر است از استعمال ادوات و آلات باز ماند - مانند صانعى كه ادوات و آلات خويشتن را استعمال نكند - و از قيد و اشر « 1 » طبيعت بيرون آيد و از مخالطت و آميزش اين جوهر كثيف تاريك آزاد شود ، اگر آنگاه كه به بدن آميخته بود ، أو را سعادات الهيه و خيرات سرمديه حاصل آمده باشد و ترك راحات و لذات بدنى كرده بود و به كمالات حقيقى مستشعر شده و از أنواع نوازع « 2 » طبيعت و موانع بدن اعراض گرفته ، چون از كدورت مزاج علاج يابد ، بر سعادت خويشتن ظفر خواهد يافت و به ملكوت عالم و جوار
هامش
( 1 ) - اشر ، رسن ، دوال .
( 2 ) - نازعه ( ج : نوازع ) ، بركننده .