شيطان است ! براستى كه خداى عزّوجلّ براى حُسن اختيار فرمان داده و به خاطر زنهار نهى فرموده است ، كسى خدا را به جبر اطاعت نمىكند و كسى در نافرمانى خدا مجبور نيست و خداوند آسمان و زمين را و آنچه در بين آنهاست بيهوده نيافريده است ، اين گمان كسانى است كه كافرند ! واى بر كافران از عذاب دوزخ !
پيرمرد با شنيدن اين سخنان از جا برخاست و بر سر و روى اميرالمؤمنين بوسه زد و اين اشعار را سرود و قرائت كرد . ( مضمون آن را در شعر پارسى چنين گفتهاند ) :
آن امامى تو كه از طاعتش اميد رود
از خدا مغفرت ما همه در روز نجات
شبههء دينى ما را تو نمودى روشن
مزد يا بى ز خدا ، از طرف ما ، روضات
نيست در كار بد هرزه ، ره معذرتى
كه شدى مرتكبش از ره عصيان و ستم
البته اميرالمؤمنين عليه السلام مطابق قرآن راهنمايى كرده و جبر و تفويض را كه اعتقاد به آنها كفر و تكذيب قرآن است ، نفى كرده است ، به خدا پناه مىبريم از گمراهى و كفر ! ما به جبر و تفويض معتقد نيستيم بلكه بر منزلت بين منزلتين اعتقاد داريم كه عبارت است از آزمايش و امتحان به وسيلهء توانى كه خدا به ما داده و بدان وسيله ما را به عبادت واداشته است ، چنان كه قرآن كريم گواهى مىدهدو امامان نيكوكار از اهل بيت پيامبر صلى الله عليه و آله و سلم بدان معتقدند .
مثل آزمايش به وسيلهء قدرت كسى مانند مردى است كه بندهاى دارد و
مسند الإمام الهادي (ع) (مسند امام هادى ع) (فارسى) — صفحة 324
مساهمون: الشيخ عزيز الله عطاردي
ص٣٢٤