وَ رَحْمَتُ رَبِّكَ خَيْرٌ مِمَّا يَجْمَعُونَ »
« 1 » و از اين رو خداوند هر چه را خواست اختيار كرد و هر چه را نپسنديد نهى فرمود . پس هر كه از فرمان او اطاعت كرد اجر و پاداش عطا كند و هر كه نافرمانى كند كيفر و عِقاب نمايد . در صورتى كه اگر كار خود را به بندگان تفويض كرده بود ، انتخاب اميّة بن ابى الصّلت و ابو مسعود ثقفى را از طرف قريش پذيرفته بود ، زيرا كه اين دو تن در نظر ايشان از محمّد صلى الله عليه و آله و سلم برتر بودند ! و چون خداوند با اين سخنان خود گروندگان را ادب كرده ، مىگويد :
« وَ ما كانَ لِمُؤْمِنٍ وَ لا مُؤْمِنَةٍ إِذا قَضَى اللَّهُ وَ رَسُولُهُ أَمْراً أَنْ يَكُونَ لَهُمُ الْخِيَرَةُ مِنْ أَمْرِهِمْ »
« 2 » بنابراين ، اختيار از روى هواى نفس و خود سرانه را به ايشان نداده و از آنها جز پيروى از فرمان خود و دورى از نافرمانيش را كه به وسيلهء ( پيامبر ) برگزيدهء خويش ابلاغ فرموده ، پذيرا نيست . و هر كسى از او اطاعت كرد به حق رسيد و هر كه از او نافرمانى كرد گمراه و هلاك شد و حجت بر وى تمام است . به خاطر آنكه براى پيروى از دستور او و اجتناب از نافرمانيش به او داده است و از اين رو او را اجر و ثواب - در صورت عدم اطاعت - محروم كرده و به كيفر گناهش مىرساند .
و اين است عقيدهء بينابين ، كه نه جبر است و نه تفويض ،
هامش
( 1 ) - زخرف / 31 : آيا آنان رحمت پروردگارت را تقسيم مىكنند ، بلكه ما هستيم كه در زندگى دنيا روزى را ميان ايشان تقسيم مىكنيم و آنان را به درجاتى به يكديگر برترى مىدهيم تا بعضى از آنها بعضى ديگر را مسخّر خود نمايند و رحمت پروردگارت بالاتر از آن است كه آنان گردآورى مىكنند !
( 2 ) - احزاب / 36 : هيچ مرد و زن با ايمانى حق ندارد كه هر گاه خداوند و پيامبرش در كارى حكم كنند آنها پيش از خود ، صاحب اختيار باشند .