شرح انتقادى بر تفسير شيخ دانست « 102 » . در تفسير مورد بحث ما در اين مجموعه همين انتقادهاى دوانى وآراء أو نيز مورد جرح وتعديل محقّقانهاى واقع شده است ، وتقريبا اين تفسير : الجمع والمحاكمة بين رأيي الحكيمين شده است . وهمين سبك نگارش از سويى موجب استبعاد انتساب آن به صدرا شده است ، زيرا با سياق تفاسير ديگر ملا صدرا سازگار نيست - . در هر صورت اين رساله بسيار محقّقانه ودقيق است واز استحكام بيان ويژهاى برخوردار مىباشد .
لازم به تذكر است كه ملا شمساى گيلانى « 103 » وحافظ رجب بررسى تفسيري حكيمانه نيز بر اين سوره نگاشتهاند ، وحكيم ملا على نوري نيز تفسيري بسيار مبسوط بر اين سوره « 104 » نوشته كه مشتمل بر يك دوره فلسفه وعرفان در قالب حكمت صدرايى است ومتأسفانه تاكنون طبع نگرديده است « 105 » . حال اگر چه انتساب اين تفسير به آخوند به نزد ما مسلّم نگرديده است ، ولى نگارنده بهترين موقعيت را براي نشر آن ، در ذيل همين مجموعه دانست .
مأخذ تصحيح : براي تصحيح اين رساله از تنها نسخهء يافت شدهء آن - تا زمان اين تحرير - موجود در كتابخانهء مجلس شوراى اسلامى در ذيل مجموعهء شمارهء 1719 - به خط شكستهء نستعليق استادانه وغير مؤرخ - استفاده گرديد .
ونظر به اختصار تفسير ناقص موجود در كتابخانهء سپهسالار ، آن تفسير نيز
هامش
( 102 ) - مطبوع در ضمن « الرسائل المختارة » للدوانى ، ونيز رضوى : ج 11 ، ص 676 ، ش 436 .
( 103 ) - ر . ك : فهرست رضوى ج 11 ، ص : 573 ، ش : 8991 .
( 104 ) - ر . ك : فهرست رضوى ج 11 ، ص : 574 ، ش : 7511 ، ظاهرا قسمتى از اين تفسير از ميرزا حسن نوري است .
( 105 ) - أخيرا أستاذ معظم حكيم متأله آقاى آشتيانى در ضمن يادنامهء أستاذ محمد تقي شريعتي - نشريهء دانشكدهء أدبيات مشهد - تفسيري محققانه بر اين سوره نگاشتند .