خود صدرا وكتابش در ذكر أقوال پيرامون وجود نامبرده شده : « ذهب اليه صدر الدين الشيرازي في الشواهد الربوبية » ؛ وهمچنين اشاره به رأى ملا عبد الرزاق لاهيجى شده است ، ونقل قول آخوند از داماد وشاگرد خويش امرى بسيار مستبعد ونادر است .
از عنوان اين رساله در دو جا ، نامبرده شده است :
1 - كتابخانهء دانشكدهء حقوق تهران . « 107 »
2 - كتابخانهء مجلس شوراى اسلامى تحت مجموعهء شمارهء 4941 .
كه پس از تفحص ، نسخهء دوم أصلا موافقتي با نسخهء أول نداشت ، وپس از تحقيق معلوم گرديد كه اين رساله « الفيصل بين التفرقة والزندقة » تأليف امام محمد غزالى است ، ومعلوم نشد فهرست نگار محترم چگونه آن را از صدرا وبه اين نام خواندهاند . نظر به اينكه اين رساله موجز بوده وخالى از لطف وفايده نبود همّت به تصحيح آن گماشته شد . « 108 »
شرح
گفت فهم آن بدون رياضت وكشف وشهود بر كسى ميسّر نخواهد شد .
لازم به تذكر است حملههاى مخالفين فلسفه وعرفان وحتى حكمت متعاليهء صدرا درست متوجه همين مسأله وحدت وجود وكيفيت تبيين آن است « 6 » .
هامش
( 106 ) - دانش پژوه : « فهرست نگارشهاى صدراى شيرازي » ، ش 40 ، ص 13 .
( 107 ) - در صدر اين رساله كاتب آن را از فوايد صدرا دانسته است .
( 108 ) - به نحوى مىتوان اين رساله را منسوب به صدرا دانست كه در توجيه بگوييم قول صدرا وملا عبد الرزاق را كاتب اضافه كرده باشد يا خود نقل اسم را بعيد نشمرده !
( 5 ) در اين مسأله متجاوز از 30 نظر موجود است كه حكيم رباني مرحوم ميرزا مهدى آشتيانى در رسالهء " أساس التوحيد " متكفل بحث پيرامون بعضي از نظر ها شده اند .
رساله اى بس نفيس از شيخ على نوري ( مشهور به شوارق ) در مسألهء وجود نگاشته شده ، كه در " شوارق " طبع سنگى 1311 ، ص 43 منتشر شده ، وأهل فن مى توانند بدانجا نيز رجوع كنند .