شايد مدّتى قبل از آن موجود بوده است ، امّا ترجمهاى كه گرهارد اندرس نشر كرده هيچ پيوندى با كتاب عامري ندارد وحاكى از آن است كه يا در ادوار قديمتر ترجمه شده واگر در عصر عامري وجود داشته است أو از آن بىخبر بوده ، ويا در ادوار جديد ترجمه شده است . از اين رو در تعيين هويّت مترجم ، بايد نظريهء اندرس را مورد تجديد نظر قرار داد . به هر حال ، ميزان تأثير وورود عناصر نو افلاطونى در آثار مكتوب عامري نشان دهندهء رواج ونمو انديشهء افلوطينى در قرن چهارم يا حتى نتيجهء رونق ورواج انديشههاى افلوطينى در آن عصر است .
2 . مراجع عربى - اسلامى
مراجع عربى - اسلاميى كه أبو الحسن عامري در هنگام تحصيل وكسب دانش از آنها بهرهمند بوده است ، علاوة بر آنچه از فيلسوف إسماعيلي محمد بن أحمد نخشبى وفلاسفهء معاصر سامانى كه در محضر ايشان تلمّذ كرده است وعلما وفقهاى بزرگ كه از ايشان دانش آموخته وپيش از اين از آنها نام برديم ، فلاسفه ودانشمندانىاند كه در اينجا به ذكر أحوال وآثار ايشان مىپردازيم وبويژه نبايد از تأثير تفكر ما تريديه واشعريه در آثار عامري - كه بوضوح مشاهده مىشود - غفلت كنيم .
1 . أبو زيد بلخى . أبو زيد أحمد بن سهل بلخى در 236 ه در قريهء شامستيان « 100 » از اعمال بلخ متولد گرديد . پدرش در آن قريه معلم كودكان بود از اين رو تحصيلات اوليهء أو نزد پدر انجام گرفت وچون خواست به مراتب برتر ارتقا يابد ، متوجه بغداد شد وبا كاروان حاجيان از ولايت خويش بيرون آمد . در بغداد هشت سال أقامت « 101 » كرد واز « دانشمندان آن ديار كسب علم نمود وسير وسفرها كرد ونزد فيلسوف أبو يوسف يعقوب كندى به شاگردى در علوم گوناگون زانو زد ودر فلسفه به تعمّق پرداخت وبه اسرار ستارهشناسى وهيئت علاقهء شديد نشان داد ودر علم طب صاحبنظر شد ودر أصول دين تحقيق ژرف نمود وتا حدّ ممكن پيش رفت . » « 102 » أبو زيد به علوم تنها اكتفا نكرد وروى به أدب وبلاغت آورد وبه مقامي رسيد كه أو
هامش
( 100 ) . ياقوت حموى ، معجم البلدان ، ج 1 ، ص 144 . نيز رجوع شود به : صفدى ( صلاح الدين خليل بن ايبك ) ، الوافي بالوفيات ، ج 6 ، به كوشش س ديدرينگ ، مؤسسهء فرانتس شتاينر ، ويسبادن ، 1972 ، ص 410 .
( 101 ) . ياقوت حموى ، معجم الأدباء ، ج 1 ، ص 145 . نيز رجوع شود به : دانلپ ، « البلخي » ، دائرة المعارف الاسلامية ، ج 7 ، نسخهء عربى ، تهيه ونگارش ، إبراهيم زكى خورشيد وديگران ، دار الشعب ، قاهره ، بىتا ، ص 556 . نيز رجوع شود به :
عسقلانى ( أبو الفضل شهاب الدين أحمد بن علي بن حجر ، لسان الميزان ، ج 1 ، مؤسسة الأعلمي للمطبوعات ، بيروت ، چاپ دوم . 1971 ، ص 184 .
( 102 ) . ياقوت حموى ، معجم الأدباء ، ج 1 ، ص 146 . ونيز رجوع شود به : صفدى ، الوافي بالوفيات ، ج 6 ، ص 411 .