منوّع ديگر « 1 » يا تشخّص ديگر : لازم ذاتش است يا به اعتبار امر خارج است .
نمىتواند بود « 2 » كه لازم ذاتش باشد . چه لازم ذات از ذات منفكّ نمىشود در هر حالى كه باشد . پس آن شئ واحد با هر يك از فصول يا تشخّصات كه باشد ، فصول « 3 » ديگر يا تشخّصات ديگر با او خواهند بود بالضرورة ؛ « 4 » و « 5 » چون هر يك از اين « 6 » فصول يا تشخّصات منوّع « 7 » يا مشخّص اويند ، لازم مىآيد كه يك نوع چند نوع يا يك شخص چند شخص باشد ، و اين محال است بالبديهه .
و اگر فصول ديگر يا « 8 » تشخّصات « 9 » ديگر به اعتبار امر خارج است ، آن فصلى « 10 » كه لازم « 11 » ذات اوست ، از « 12 » او منفكّ نمىشود با « 13 » هر يك از اين « 14 » فصول يا « 15 » تشخّصات « 16 » كه باشد ، لازم مىآيد نيز كه « 17 » يك نوع دو نوع يا يك شخص دو شخص باشد ، و اين محال است .
و همچنين اگر جنسي منحصر در « 18 » نوع و نوعي « 19 » منحصر در « 20 » فرد « 21 » تواند بود ، نمىتواند بود كه فصل منوّع آن جنس و تشخّص آن نوع لازم ذاتشان باشد قطع نظر از جميع أمور خارجه كرده « 22 » . به واسطهء آنكه شئ واحد معروض جنسيت « 23 » و نوعيت « 24 » وقتى مىشود كه ذاتش اباى از كثير شدن بالنوع يا بالشخص نداشته « 25 »
هامش
( 1 ) . ( ل ) : داشته باشد از جهت اينكه . . . منوّع ديگر .
( 2 ) . ( س ) : - بود .
( 3 ) . ( س ) : فصل .
( 4 ) . ( م ) : پس آن شئ واحد هر يك از فصول يا تشخصات ديگر با او خواهد بود يا نه .
( 5 ) . ( س ) : - و .
( 6 ) . ( س ) و ( م ) : - اين .
( 7 ) . ( م ) : + يا منوع .
( 8 ) . ( م ) : - يا .
( 9 ) . ( س ) و ( م ) : مشخصات .
( 10 ) . ( ل ) : فصل .
( 11 ) . ( م ) : لازمه .
( 12 ) . ( س ) : - از .
( 13 ) . ( م ) : يا .
( 14 ) . ( ل ) و ( م ) : - اين .
( 15 ) . ( م ) : - يا .
( 16 ) . ( س ) : + با تشخصات .
( 17 ) . ( م ) : كه نيز هر .
( 18 ) . ( ل ) : + دو .
( 19 ) . ( م ) : نوع .
( 20 ) . ( ل ) : + دو .
( 21 ) . ( س ) : شخصي .
( 22 ) . ( س ) و ( ل ) : - كرده .
( 23 ) . ( م ) : حيثيه .
( 24 ) . ( س ) : نوعية و جنسية .
( 25 ) . ( س ) : داشته .