فارابى ص 161 ) وأو در فلسفه گذشته از گزارش منطقي كه از چند تاى آن آگاهيم گزارش ديگرى هم دارد مانند « تعليق السماء والعالم املاءها على إبراهيم بن عدي الكاتب » كه در فلسفهء طبيعي است وأبو الفتوح أحمد بن السرى در نوشتهء خود « في بيان الخطأ العارض في معنى مذكور في المقالة الثالثة من كتاب أرسطوطاليس في السماء والعالم » از آن آگاهى مىدهد ( ارشتيرما 1964 ص 55 ) . در ديباجهء شرح القياس از چند گزارش منطقي أو ياد كردهام ( ص 23 ) اين را هم بگويم كه در شرح المقولات واهبى ( ارشتيرما 1965 ص 109 و 112 و 114 و 116 و 120 و 222 ) چند بند از شرح المقولات أو آمده است .
أو در منطق روش آميزشى وسنتتيك هم دارد وچندان پابند ساخت نوشتههاى أرسطو نيست نه مانند ابن زرعه ( 328 - 398 ) كه نوشتهء أو با نگارش منطقي أرسطو از دور همانند است ولى نكتههائى هم آورد كه بايد از گزارندگان ديگر گرفته باشد . يحيى بن عدي در كاوشهاى منطقي خود نگارشى خاص دارد درست بگويم مىخواهد خود مسائل را نقد كند . أبو الفرج ابن الطيب ( درگذشته 425 ) است در اين ميانه ، در ايساغوجى ومقولات ، گزارنده وشارحى درست خود را نشان مىدهد وشايد أو همانند گزارندگان يوناني ولاتينى باشد .
پس از وى ابن سينا است كه از فارابى بسيار گرفته وخود را جدا از همه نشان مىدهد وبازشناختن سخنان فارابى از نوشتههاى أو تا اندازه دشوار است كه برخى را جستم ونشان خواهم داد .
لوكرى ( سده 6 ) بيشتر از ابن سينا گرفته وتنها در اخلاق است كه از فصول فارابى بهره برده است .
ابن هندى ( سدهء 6 ) در جمل الفلسفة روش پرسش وپاسخ بكار برده وشايد هم از فارابى بهرهها برده باشد . در سدهء 11 على قلى خان ايروانى است كه خواسته است گزارش آميختهاى به نگارش درآورد .
بارى در ظهور الفلسفة كه فارابى سرگذشت دانشاندوزى خود را در آن ياد
المنطقيات للفارابي — صفحة ديباجه 4
مساهمون: أبو نصر الفارابي
صديباجه ٤