تخطي إلى المحتوى الرئيسي

المنطقيات للفارابي — صفحة ديباجه 6

مساهمون:

صديباجه ٦
در دسترس بوده است . دانشمندان ما گويا كمتر به انديشه‌هاى فلسفي أو آشنا بوده‌اند . از اينجاست كه أو را به انكار معاد متهم ساخته بودند ( منطقيات 3 : 425 ) با اينكه در آراء أو
V 16 , 2

( ص 262 و 462 ترجمهء والتسر ) ونيز فصول أو ( بند 8 دونلپ وبند 9 نجار ) جز اين مىبينيم . از اينجا است كه در أنموذج العلوم مقالهء 13 باب ما لاح لأصحاب أرسطو في النفس ( ص 204 ) چنين آمده است « قال الفارابي : إذا واظب الانسان على الافعال الفاضلة متى صارت نفسه في حد الكمال ، استغنت عن المادة فلا تتلف بتلفها ولا إذا بقيت احتاجت إليها » . فارابى خود دربارهء منطق أرسطو سخنى دارد كه سجستانى در صوان الحكمة ( ص 137 چاپ بدوي وص 41 ش 50 چاپ دنلپ ) آن را آورده وشهر زورى هم در تاريخ الحكماء ( ش 3 ص 185 ترجمه فارسي ) آن را بازگو كرده است . أو را در همين منطقيات ( ص 433 - 435 ج 3 ) شمارش ده بخش منطق است بروش ديگر وتعريفى براي قانون همراه با فهرست نگارشهاى منطقي أو . در شرح صدر المقالة الأولى والخامسة من أصول أقليدس كه در مقالات وبررسيها دفتر 45 و 46 سال 8 - 1367 ( ص 19 - 30 ) نيز گذارده‌ام كوشيده است كه هندسه را با منطق نزديك كند . فارابى كه در منطق وروش انديشه سرآمد است بهتر مىتواند دربارهء پندارهاى - گذشتگان داورى كند وأو در دفترهاى منطقي خود بهترين پندارشناس به شمار مىآيد ، اينست كه وى در « ما ينبغي ان يقدم قبل تعلم الفلسفة » « 1 » از أرسطو ونوشته‌هاى گوناگون أو وروش پوشيده‌گويى أو ( الاغماض ) وفلسفهء خارجهء أو ( جدل فارابى 382 ) ياد كرده است . ( ص 1 ، 3 - 5 ، 7 - 9 منطقيات ) همچنين از كروسيفس وديوجانس وفورن وافيقورس ورهروان مشائى وأفلاطون وثئوقرسطس وبقراط وبواتيس صيدائى واندرونيقوس نام مىبرد ( ص 1 - 6 ) . أو از العناية إسكندر أفروديسي به نوشتهء زيمرمن در ترجمهء انگليسى شرح العبارة ( ص 93 و 256 ) برگرفته است . در سخن أو در اينجا ( ص 104 چاپ من

هامش
( 1 ) - اين رساله را گريناشى در تركيبات مجموعه سى 1969 ج 15 ص 174 - 210 به فرانسه گزارش كرده است . أبو الفرج ابن الطيب نيز در آغاز تفسير مقولات هم چنين رساله‌اى دارد .