أبى نصر الفارابي » كه نسخهء آن در قاهره ( تيموريه 5 / 347 ) هست واز نسخهء ديگر آن در فهرست گارت ( ص 262 ) به شمارهء 976 ياد شده است .
5 - محمد بن علي بن عبد اللّه بن هندى را جمل الفلسفة است بروش پرسش وپاسخ در رياضى ومنطق در پنج مقاله وطبيعي والهى ومنطق آن از ايساغوجى است تا برهان ومغالطة ودر پايان آن بندى است در نسخه كه به خطابه أشارت دارد . در پايان نسخه شرايط اليقين فارابى است كه از روى آن چاپ كردهام ، نسخهء آن نوشتهء خود أو در 529 اكنون هست .
6 - لوكرى در بيان الحق بضمان الصدق از فارابى بهره برده است ( ديباچهء منطق ابن مقفع 59 ) .
7 - أبو البركات بغدادي ( 460 - 547 ) در المعتبر نيز از فارابى بهره برده است ( ديباچهء منطق ابن مقفع 50 ) .
8 - ابن ميمون اسرائيلى ( 534 - 601 ) در مقالة في صناعة المنطق از الأوسط بهره گرفته است ( همان جا 51 ) .
9 - ابن طملوس درگذشتهء 620 در المدخل وشرح العبارة والقياس والبرهان والتحليل از فارابى بهره برده است ( همان جا 51 ) .
10 - قطب رازي درگذشتهء 766 در لوامع الاسرار في شرح مطالع الأنوار مىگويد كه متأخران صناعات خمس يا پنج هنر را با اينكه سود آنها بسيار است از منطق برداشتند ودر آغاز آن مىگويد كه أستاذ دوم ( فارابى ) آن را سرور همه دانشها خوانده وابن سينا آن را براي دريافت دانشها بهترين كمك دانسته است . من هر كتابي ارزنده در منطق ديدم خواندم به ويژه شفاى ابن سينا را كه كمتر كسى مىتواند آن را فراگيرد وپيشينيان هم آن را درست درنيافتند .
11 - نجم الدين عبد اللّه بن شهاب الدين حسين شهابادى يزدى درگذشتهء 981 در حاشية التهذيب ( چاپ محمد على خراساني در تهران در 1280 ه ق بىصفحه شمار ) مىگويد أبو نصر فارابى معلم دوم آن را پاكيزه كرده واستوارش ساخت وپس از تباه شدن نوشتههاى أو ابن سينا در آن كار كرد . أو پس از اين در آنجا در « المشبهات » گفته است كه آنچه متأخران در صناعات وخمس آوردهاند كوتاهورزى در آن شده با اينكه آن بسيار ارزنده است وآنها در اقترانيات شرطي ولوازم شرطيات سخن بدرازا كشاندند با اينكه در آنها سودى نيست وخوب است كه تو نوشتههاى پيشينيان را بخوانيد كه در آن درمان بيمار ورهائى تشنه است .
12 - على قلى خان ايروانى در منطق خود ساختهء 1076 از منطق أرسطو وابن زرعه
المنطقيات للفارابي — صفحة ديباجه 22
مساهمون: أبو نصر الفارابي
صديباجه ٢٢