ساسانى شايد به پهلوى ساخته وسريانى آن در دست هست ( ديباچهء من بر منطق ابن مقفع ) فارابى چنان كه گوتاس نوشته است در احصاء العلوم از نوشتهء أو بهره برده است . ( جر 15 - أبونا 158 ) .
در اين هنگام يا دور نخستين فلسفهء يوناني در زبان سريانى منطقي بوده واز أدس آغاز مىشده تا به اندرون كشور إيران مىرسيده است .
اين فلسفه در أدس پس از پروبوس دوستارانى نداشته است كه نامش در تاريخ آن مانده است .
زنون امپراطور رومى به انگيزهء كوروش أسقف آموزشگاه أدس را در 489 بست وشاگردان نستورى ناگزير به شهر نصيبين پناه بردهاند وبرصوما همهء آنها را پذيرفت وآنان در آنجا آموزشگاهى تازه بنياد نهادند كه برنامهاى داشته وبه چاپ هم رسيده است .
آنان در آنجا براي كلام يا شناخت آيين ودين در جستجوى فلسفه ومنطق مىشدهاند .
دوم دور دانشنامهاى يا آنسيكلپديايى است كه اينانند برجستگان آن :
1 - سرگيوس راش عينا يا سرجيوس راسي عيني از راس عين يا ثئودوسيوپوليس شهري در ميان رودان بالا كه در قسطنطنيه 536 در گذشته ، نويسندهاى بزرگ است در سريانى وبه فلسفه مىپرداخته وأو را رهبر پزشكان ( آرخى يا تروس ) مىخواندهاند . گذشته از اين مؤرخ بود وأديب وزبانشناس ودانشمند ديني ( پرتر ) نستوريان وكشيش ارتودكس ، براي آموختن فلسفه به اسكندريه رفته بود . أو در منطق كارهاى آموزشگاه أدس را از سر گرفته وآن را رسا وكامل ساخته است . ابن أبي اصيبعه ( 1 : 109 و 185 و 189 و 204 ) وابن العبري وعبد يشوع از نگارشهاى فراوان أو ياد كردهاند . از أو است مقالات أرسطو ، كون العالم ، مقالهء نفس در پنج فصل وكشاورزى يوناني ( جر 16 - أبونا 131 ) .
از أو است : ايساغوجى فرفوريوس با جدول ، جدل ، گزارش مقولات در هفت دفتر ، سلب وايجاب ، جنس ونوع .
2 - پريودئوتس ( البرياذوط زائر ) بود
LL ) hdoB ( L
از سدهء ششم كه كليله ودمنه را از پهلوى به سريانى درآورده ونخستين دفتر متافيزيك أرسطو را گزارش نوشته ومسائل أرسطاطاليس دارد بنام آلفا مگانا يا الألف الصغرى ( جر 43 - أبونا 172 ) .
3 - أهو ( حو ) دمهء تكريتى نستورى درگذشتهء 575 دستورشناس در روزگار أنوشروان كه از اوست : تعريفات منطقي ، كتاب الانسان كه چاپ شده است وهمان در نفس وانسان همچون جهان كوچك است ، كتاب ضد فلاسفه ومجوس ، كتاب الفصاحة ( جر 24 ، أبونا 54 و 254 ) .