نزد او از كسى غيبت نكنى ، و اگر كسى از او در نزد تو بدگويى كرد بايد از او دفاع كنى و عيبهاى او را بپوشانى و خوبيهاى او را برملا كنى و با دشمن او همنشينى نكنى ، و با دوست او دشمنى ننمايى و اگر چنين كنى فرشتگان خداى عزّوجلّ به سود تو گواهى دهند كه تو هدفت خدا بوده و براى خداى عزّوجلّ علم را از او آموختهاى نه به خاطر مردم .
( 17 ) اما حق سرپرست تو همانند حق رهبر حكومت است كه بايد از او اطاعت كنى و نافرمانى او را نكنى مگر در آنچه خداى عزّوجلّ را به خشم آورد زيرا كه در معصيت خدا هيچ مخلوقى را نبايد اطاعت كرد .
( 18 ) اما حق زيردستانت آن است كه بدانى آنان به خاطر ناتوانيشان و توانمندى تو زيردست و رعيّت تو گشتهاند پس بايد دربارهء آنها به عدالت رفتار كنى و همچون پدر مهربانى براى آنان بوده باشى و از نادانى آنها چشمپوشى كنى و زود مجازات ننمايى و خدا را به خاطر توانايى كه تو را نسبت به ايشان داده است سپاسگزار باشى !
( 19 ) اما حق شاگردانت آنكه بدانى خداوند به خاطر علمى كه به تو داده است و خزانههاى علم را به روى تو گشوده است ، بنابراين در تعليم به مردم وظيفهات را به خوبى انجام دهى و با ايشان بدرفتارى نكنى و آنها را نيازارى خداوند از فضل خود تو را افزونى بخشد ولى اگر مردم را از علم خود محروم سازى و يا با ايشان بدرفتارى كنى موقعى كه آنها طالب علم تواند بر خداى عزّوجلّ حق است كه آن علم را از تو بگيرد و شكوه آن را از بين ببرد و جايگاه تو را از دلها محو كند .
( 20 ) اما حق همسر دائم تو آن ست كه بدانى خداى عزّوجلّ او را وسيلهء آرامش و انيس و مونس تو قرار داده است و بدانى كه او نعمتى است از جانب خدا بر تو و او را گرامى بدارى و با او مدارا كنى . هر چند
مسند الإمام السجاد (ع) (مسند امام سجاد ع) (فارسى) — صفحة 466
مساهمون: الشيخ عزيز الله عطاردي
ص٤٦٦