نهج البلاغة ( فارسى ) — صفحة 298

و از دد و دام عصيان آن زراعت را كما هو حقه محافظت و توكل بر فيض وجود فياض وجود كند البته در وقت درو كه عالم معاد است حاصلى خواهد داشت و اگر كسى همه چيزها كه مذكور شد به جاى آرد مگر بعضى از اوامر را ترك كند يا بعضى منهيات را مرتكب گردد و باز به عفو غفور التجا كند يا در راه توبه در آيد يا دست به دامن شفيعى زند اميد آن خواهد بود آن كس از زراعت خود بهره برد و اما اگر زمين نفس خود را از خبائث و شرارت پاك نگرداند يا از تخم معرفت چيزى در آن زمين نريزد و يا تابع نفس اماره شده در بحر فسق و فجور معاصى غرق گشته باشد بلا شك در روز قيامت غير حسرت و ندامت و و بال و ملامت چيزى ديگر نخواهد بود نعوذ باللهّ من شرور انفسنا و من سيئات اعمالنا . اليمين و الشمال مضلة و الطريق الوسطى هى الجادة طرف راست و طرف چپ هر دو راه ضلالت است و راه ميانه جاده راست است . مراد از راه ميانه شريعت است « و مراد از طرف راست افراط و غلو است » يعنى بيرون رفتن از حسد و مراد از طرف چپ تفريط است يعنى تقصير كردن . حاصل اين كلام آن است كه آنچه پيغمبران از خداى تعالى آورده‌اند و به خلقان رسانيده‌اند از معارف و اعتقادات و اوامر نواهى و اعمال و حرام و حلال و غير ذلك كه شريعت عبارت از آن است طريق حق و راه راست و جاده وسطى و صراط مستقيم است سلوك آن طريق فرض عين و لازم مطلق است چنان كه در خبر آمده كه « خير الامور اوسطها » بهترين راهها راه ميانه است و مخالفت آن جاده وسطى خطا و ضلالت است خواه آن مخالفت افراط