نهج البلاغة ( فارسى ) — صفحة 296

به جاى مى آورند و از جميع نواهى اجتناب مى كنند و هيچ از اوقات خود جز در تحصيل اسباب رضاى خداى تعالى صرف نمى كنند اصلا و اين قسم ناجى و رستگارند و اهل فوز و فلاحند چنان كه حق تعالى مى فرمايدوَ السّابِقُونَ السّابِقُونَ أُولئِكَ الْمُقَرَّبُونَ فِي جَنّاتِ النَّعِيمِ يعنى آنها كه پيش دستى كردند در طلب تحصيل و رضاى خداى تعالى ايشان مقدمند بر همه و مقربان درگاه الهند و در بهشت پر نعمتند . قسم دوم آن كسانند كه در تحصيل رضاى خداى تعالى طلبى فى الجمله دارند اما در آن طلب سعى و جدى كه ممكن است ندارند بلكه در آن طلب سستى دارند و بعضى اوامر را به جاى مى آرند و بعضى را ترك مى كنند و « از منهيات اجتناب مى كنند و » از بعضى ديگر نمى كنند فى الجمله ايشان دو جهت دارند جهت طلب و جهت تقصير و آن كسان راجى و اميدوارند از جهت طلب و مخفى نيست كه رجا متفاوتست به حسب تفاوت طلب قسم . سيوم مقصرانند و آنها كسانند كه ترك طلب و تحصيل رضاى خداى تعالى كردند و همه اوقات را در ما لا يفي و مستلذات نفس حيوانى صرف كردند و اين كسان اهل دوزخند . گفته‌اند كه حالات مردم در طلب رضاى خداى تعالى به جهت فايده معاد مثل احوال اهل زراعت است [ 113 ب ] به جهت تحصيل فايده معاش پس اگر كسى زمين خوب حاصل كرد و آن چنان كه مى بايد در وقتش حرث كرد و از براى زراعت آماده و مهيا ساخت و تخم خوب در هنگام زراعت در آن زمين ريخت و از مضرت حرارت آفتاب و طيور و هوام و ساير آفات آن تخم را پوشانيد مقدارى كه مى بايد و در محل آب دادن آب شيرين بر آن زمين روانيد و آن را از آفت خرس و خوك و دد و دام و ساير موذيات كما هو حقه محفوظ گردانيد