و من هذه الخطبه قص - شغل من الجنة و النار أمامه ج - مى فرمايد كه مشغول شد به بهشت و دوزخ آن كسى كه بهشت و دوزخ پيش وى است يعنى هر كسى كه بهشت و دوزخ منظور نظر و ملحوظ وى باشد و آن كس دايما در ذكر و فكر بهشت و دوزخ باشد به مرتبهاى كه گويا آن كس مشاهده مىكند و معاينه هر دو را مى بيند و آن كس داند كه عاقبت الامر و نهايت العمر مسافرت حيات وى به يكى ازين دو چيز منتهى خواهد شد « البته آن كس را مشغول بايد شد » به اسبابى [ 113 آ ] كه مودى شود به بهشت و منجى باشد از دوزخ و همگى اوقات خود را در اين دو چيز صرف بايد كرد و اشتغال به غير ازين دو چيز لايق نباشد . و اگر آن كس به غير از اين دو چيز اشتغال نمايد و اوقات خود را در غير اين دو چيز صرف كند در حكم بهائم باشد چنان كه منطوق « آيت وَ لَقَدْ دليل ناطق و شاهد است در اين معنى . ساع سريع نجا و طالب بطى ء رجا و مقصر فى النار هوى كسى كه سعى كند در راه رستگارى رستگار باشد و كسى كه طلب رستگارى كند اما سست باشد در آن طلب اميدوار باشد و كسى كه تقصير كند و طلب رستگارى نكند در دوزخ باشد . حاصل اين كلام آن است كه مكلفان بر سه قسم اند : اول آن كسانند كه در طلب رضاى خداى تعالى رغبت تمام دارند و همگى اوقات خود را در آن طلب صرف مى كنند به غايت سعى و نهايت جد و جهد كه ممكن است نسبت به ايشان و جميع اوامر حق تعالى
نهج البلاغة ( فارسى ) — صفحة 295
مساهمون: خطب الإمام علي ( ع )
ص٢٩٥
هامش
( 1 ) نسخه ش 295 : و من كلام له عليه السلام
( 2 ) سپه : قس
( 3 ) آستانه ج ( ترجمه ) را ندارد .
( 4 ) سپه : وانكسى
( 5 ) سپه : هر كس
( 6 ) سپه : منظور نظر وى و ملحوظ خاطر او
( 7 ) سپه : حيوة ( رسم الخط )
( 8 ) سپه : خواهد شدن
( 9 ) آستانه عبارت داخل گيومه را ندارد
( 10 ) آستانه : به دوزخ
( 11 ) سپه : به غير
( 12 ) از آيه 179 سوره اعراف :
( 13 ) عبده : فى النار هوى - بقيه نسخ ندارند .
( 14 ) سپه : رغبتى