آن حضرت ع نسبت به اصحاب و اتباع آن حضرت ع و ساير رعايا واقع خواست شدن چنان كه در كتب اخبار و تواريخ مذكور است كه خواص ايشان را كشتند و بعضى از ايشان را غارت كردند و ضعيف گردانيدند و بعضى را محبوس ساختند [ 111 ب ] و بعضى را از اوطان منجلى گردانيدند و بعضى را كه ضعيف الايمان و سست اعتقاد بودند به حيل و مكر و غدر و وعيد و مانند آن تابع خود گردانيدند و انواع فساد و اصناف فجور و ظلم و جور از ايشان در وجود آمد كه تفصيل آن در اين كتاب ميسر نيست . و ليسبقن سابقون كانوا قصروا و ليقصرن سباقون كانوا سبقوا بدرستى كه پيش خواهند افتاد كسانى كه پيش از اين مقصر و باز پس افتاده بودند و تقصير خواهند كرد و باز پس خواهند افتاد كسانى كه پيش از اين سابق بودند . بعضى از شارحان گفتهاند كه مراد از مقصران كه سبقت خواهند گرفت آن قومند كه بعد از وفات حضرت رسالت پناه ص آن حضرت را نصرت ندادند و تقصير كردند در نصرت آن حضرت ع و باز بعد از قتل عثمان به آن حضرت بيعت كردند و آن حضرت را نصرت دادند و از براى آن حضرت ع در محاربات مقاتله كردند . و مراد از سابقان كه تقصير خواهند كرد آن قومند كه ايشان را در اسلام سبقت بوده و با آن حضرت ع در مبدأ امر اتفاق نمودند و بيعت كردند و باز از آن برگشتند و به آن حضرت ع مخالفت و محاربه كردند . و شارح علامه ميثم بحرانى رحمة اللّه عليه گفت كه مراد از مقصران كه سبقت خواهند
نهج البلاغة ( فارسى ) — صفحة 291
مساهمون: خطب الإمام علي ( ع )
ص٢٩١
هامش
( 10 ) آستانه ( از ) ندارد .
( 11 ) سپه : و بعضى را ضعيف الايمان و سست اعتقاد گردانيدند
( 12 ) آستانه : خواهند ايستاد
( 13 ) آستانه ( كه ) ندارد .
( 14 ) سپه : خواهند كرد
( 15 ) آستانه : نصرت دادند و از براى آن حضرت ( ع ) در محاربات مقاتله كردند
( 16 ) سپه : عليه الرحمة