خطبه 15 قس - و من كلام له عليه السلام فيما رده على المسلمين من قطائع عثمان
ج - اين كلامى است كه حضرت امير المؤمنين على ع ادا فرمود در باب اقطاع مسلمانان كه عثمان به اقارب خود داده بود و حضرت امير المؤمنين على بن ابى طالب ع آن را باز به مسلمانان رد كرد . روايت كردهاند كه اقطاع بسيار كه مسلمانان فتح كردهاند و از كفار گرفتهاند و همه مسلمانان در آن شريك بودهاند عثمان در ايام خلافت خود آن را به اقارب خود از بنى اميه و غيرهم داده غصبا على المسلمين و چون او را كشتند و به حضرت امير المؤمنين ع بيعت كردند در مدينه آن حضرت بر بالاى منبر بر آمد و خطبه [ اى ] ادا فرمود مشتمل بر آن كه اقطاع مسلمانان كه عثمان بن عفان از ايشان غصب كرده به قوم خود داده بود همه آن [ به ] مسلمانان رد بخواهم كرد و بعضى از آن خطبه اين كلام است كه مذكور مىشود .
قص - و الله لو وجدته قد تزوج بالنساء و ملك به الاماء لرددته ج - مى فرمايد به حق خداى كه جز او خدايى نيست آنچه حق مسلمانان بوده و عثمان به مردم داده آن را رد خواهم كرد به مسلمانان اگر چه به آن تزويج زنان واقع شده باشد يا به آن كنيزان خريده باشند . يعنى اگر چه آن اقطاع را مهر زنان [ 109 ب ] كرده باشند يا ثمن كنيزان گردانيده باشند كه من آن را از ايشان خواهم گرفت و به مسلمانان رد خواهم كرد . فان فى العدل سعة يعنى عدل كنيد به درستى كه در عدل و داد وسعت و گشادگى است . اين كلام