ج - اين نيز كلامى است كه حضرت ع فرموده در ذم اهل بصره

ج - زمين شما اى اهل بصره نزديكست به آب و دور است از آسمان . اما نزديكى زمين ايشان به آب بسبب آنست كه زمين ها بط و پست و مستفل است و نزديك دريا واقع شده در سراها و بساتين ايشان در هر شبانه روزى دو بار آب [ 108 ب ] در مى آيد بسبب مد و جزر آن دريا و به اندك حفرى كه در زمين ايشان واقع شود آب تابع گردد پس جاى ايشان در معرض آنست كه به آب غرق شود و خراب گردد بلكه ايشان در محل تهلكه‌اند بسبب خوف استيلاى آب بر ايشان و منشاء مذمت ايشان از روى آنست كه چنين جاى را اختيار كرده‌اند به جهت مقام خود زيرا كه اين دلالت مىكند بر قلت عقل و حماقت و بلاهت ايشان . و اما دورى زمين ايشان از آسمان لازم است از مقدمه سابقه زيرا كه چون زمين ايشان در غايت هبوط و تسفل باشد بالضروره از آسمان دور خواهد بود و بعضى از اهل هيئت گفته‌اند كه اخفض مواضع زمين و ابعد آن از آسمان زمين بصره و حوالى آنست و بعضى گفته‌اند كه ظاهر اين كلام مراد نيست بلكه اشارتست به آنكه اهل بصره به جهت اتصاف به اوصاف مذمومه چنان كه سابقا مذكور شد دورند از نزول فيض وجود و رحمت الهى و مستعد و مستحق آنند كه عذاب نازل شود بر ايشان و دورى زمين ايشان از آسمان كنايتست از اين معنى .