بهر تقدير مراد از فتنها ، فتنهاى اهل شام است يعنى معاويه و لشكر وى لعنة اللّه عليهم .
قص - نومهم سهور و كحلهم دموع ج - سهور بى خوابى . مى فرمايد كه مردمانى كه در آن فتنها بودند خواب ايشان بى خوابى بود و سرمه چشمان ، اشك ايشان بود يعنى بجاى خواب ، بيدارى مى كشيدند در فكر و خيال قتال و جدال و تدبير آن و به جهت خوف كشته شدن و مانند اينها و بجاى سرمه كه در چشم مى كشند ايشان اشك [ 85 آ ] مى ريختند در ماتم كشتهاى خود .
قص - بارض عالمها ملجم و جاهلها مكرم ج - مى فرمايد كه آن فتنها در جاى واقع شده بود كه عالم در آن زمين ساكت و نهان بود و اظهار علم و معرفت خود نمى توانست كرد و كسى به قول وى و به امر و نهى وى عمل نمى كرد و جاهل در آن زمين معزز و مكرم بود و مراد از آن زمين ، مكه است يا شام يا كوفه چنان كه گذشت . قس - و منها يعنى آل النبي ص ج - يعنى بعضى ازين خطبه اين كلام است كه مذكور خواهد شد و اين كلام در مدح آل محمد است صلوات اللّه عليهم .
قص - هم موضع سره و لجا امره و عيبة علمه و موئل حكمه و كهوف كتبه و جبال دينه بهم اقام انحناء ظهره و اذهب ارتعاد فرائصه .