تخطي إلى المحتوى الرئيسي

نهج البلاغة ( فارسى ) — صفحة 196

مساهمون:

ص١٩٦

متشابه را . محكم آنست كه آنچه مراد باشد از وى واضح باشد و احتمال ديگر نداشته باشد و اگر احتمال داشته باشد دور باشد چنان كه خداى تعالى مى فرمايد كه : قُلْ هُوَ اللّهُ أَحَدٌ يعنى اى محمد بگو كه خدا يكى است . و متشابه آنست كه مراد از وى ظاهر نباشد چنان كه حق سبحانه و تعالى مى فرمايد كه : الرَّحْمنُ عَلَى الْعَرْشِ اسْتَوى . بعضى گفته‌اند كه مراد از استوا تسلط است يعنى خداى تعالى مسلط شد بر عرش . و بعضى گفته‌اند كه مراد ازو خلق و ايجادست يعنى خداى تعالى عرش را آفريد و خلق كرد . و مجسمه گفتند كه مراد ازو استقرار است يعنى گفته‌اند كه خداى تعالى بر عرش قرار گرفت و نشست و بعضى غير از اين گفته‌اند پس مراد از وى ظاهر نيست پس متشابه باشد .

قص - مفسرا « جمله [ و ] مبينا » غوامضه ج - مى فرمايد كه حضرت رسول اللّه تفسير كرد آنچه در قرآن مجمل واقع شده و روشن [ 75 ب ] و واضح گردانيد آنچه دقيق و مشكل بود مجمل آنست كه مراد از وى چيزى معين باشد اما لفظ دلالت بر تعيين آن مراد نكند و آن مراد معلوم نشود الا از جاى ديگر چنان كه حق سبحانه و تعالى مى فرمايد كه : يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا أَوْفُوا بِالْعُقُودِ أُحِلَّتْ لَكُمْ يعنى حلال گردانيد خداى تعالى بر شما خوردن گوشت چار پايان را الا آن چارپاى كه ذكر

هامش
( 1 ) آستانه ( را ) ندارد - سپه : محكم قرآن را و متشابه قرآن را ( ولى مخدوش است )
( 2 ) سپه : ( باشد ) را ندارد .
( 3 ) سپه : احتمال ديگر
( 4 ) آستانه ( دور باشد ) ندارد .
( 5 ) آيه 1 سوره اخلاص .
( 6 ) سپه : بگو اى حمد كه
( 7 ) آيه 5 سوره طه .
( 8 ) سپه : يعنى گفته‌اند
( 9 ) سپه : گفتند
( 10 ) آستانه : مراد ازو ايجادست
( 11 ) سپه : گفتند ( ممكن است رسم الخط ) باشد
( 12 ) هر دو نسخه ( و ) ندارد عبده : مجملة - بقيه : جملة
( 13 ) سپه : حضرت رسالت پناه ص
( 14 ) آستانه : بوده
( 15 ) سپه : چيز معينى
( 16 ) آستانه : حق تعالى
( 17 ) آيه 1 سوره مائده .
( 18 ) سپه : كلمه ( حلال ) را ندارد .