تخطي إلى المحتوى الرئيسي

نهج البلاغة ( فارسى ) — صفحة 192

مساهمون:

ص١٩٢

بيشتر از دو كافر باشد فرار جايز باشد چنان كه حق سبحانه و تعالى فرمود كه الْآنَ خَفَّفَ اللّهُ عَنْكُمْ وَ عَلِمَ أَنَّ فِيكُمْ ضَعْفاً فَإِنْ يَكُنْ مِنْكُمْ مِائَةٌ صابِرَةٌ يَغْلِبُوا [ 74 آ ] الْآنَ خَفَّفَ اللّهُ عَنْكُمْ وَ عَلِمَ أَنَّ فِيكُمْ ضَعْفاً فَإِنْ يَكُنْ مِنْكُمْ مِائَةٌ صابِرَةٌ يعنى اين زمان خداى تعالى سبك گردانيد مشقت شما را و اين تكليف را كه يكى از شما در مقابل ده كافر « باشد ثبات بايد كرد از شما زائل گردانيد . پس اگر از شما صد مؤمن باشد غالب آيند بر دويست كافر » و اگر از شما هزار كس باشد غالب آيند بر دو هزار كس از كافران به اذن خداى عز و جل و خداى با صابرانست . آيت دوم را ناسخ گويند و آيت اول را منسوخ زيرا كه حكم آيت دو حكم آيت اول را رفع كرد و امثال اين در قرآن بسيار است .

قص - و رخصه و عزائمه

ج - مى فرمايد كه حضرت پيغمبر ص روشن گردانيد آنچه در قرآن بود از رخص و عزائم . رخصت آن حكمى است كه به جهت ضرورتى حق سبحانه و تعالى اذن داده باشد به آن و اگر نه از جهت ضرورت بودى آن ممنوع بودى مثل اكل ميته به جهت ضرورت ، چنان كه حق سبحانه و تعالى مى فرمايد كه : قُلْ لا أَجِدُ فِي ما أُوحِيَ إِلَيَّ مُحَرَّماً عَلى طاعِمٍ يطَعْمَهُُ يعنى هر كه مضطر شود به خوردن ميته يا امثال آن و آن كس ظالم و فاسق و از اهل عدوان و طغيان نباشد و از حد ضرورت سد رمق تجاوز نكند او را حق سبحانه و تعالى رخصت داده كه از ميته به قدر سد رمق بخورد زيرا كه خداى تعالى آمرزنده و بخشاينده است ، پس حق سبحانه و تعالى رخصت داده به جهت ضرورت در اكل ميته . و اگر ضرورت نباشد اكل ميته

هامش
( 11 ) سپه : خداى تعالى ( مثل ساير موارد )
( 12 ) آيه 66 سوره انفال .
( 13 ) آستانه عبارت داخل گيومه را ندارد .
( 14 ) آستانه : زيرا كه حكم آيت دوم بر حكم آيت اول [ ر ] ا رفع كرد
( 19 ) سپه : حق تعالى
( 15 ) آخر آيه 145 سوره انعام .
( 16 ) سپه : و امثال آن
( 17 ) آستانه : اهل طغيان ( فقط )
( 18 ) سپه : به جهت ضرورت رخصت داده