تخطي إلى المحتوى الرئيسي

نهج البلاغة ( فارسى ) — صفحة 166

مساهمون:

ص١٦٦

ابليس قياس فاسدى ترتيب كرد چنان كه گفت من بهترم از وى زيرا كه من از آتشم و وى از خاك « گوييا ابليس خيال كرد كه او روحانى و لطيف است و آدم جسمانى و كثيف » و روحانى اعلاست و جسمانى ادون و نيز خيال كرد كه آتش كه اصل وى است اشرف عناصرست و خاك كه اصل آدم است ادون عناصرست لايق نباشد كه اعلى و اشرف ادون را سجده كند و چون قياسى باطل چنين ترتيب كرد در مقابل امر و نص حق سبحانه و تعالى مستحق رجم و لعن گرديد چنان كه حق سبحانه و تعالى فرمود كه قالَ فَاخْرُجْ مِنْها فَإِنَّكَ . رَجِيمٌ وَ إِنَّ عَلَيْكَ لَعْنَتِي إِلى يَوْمِ يعنى پس برون رو از بهشت زيرا كه تو مردود درگاهى و بدرستى كه بر تست لعنت من تا روز قيامت . گفته‌اند اول كسى كه قياس كرد ابليس عليه اللعنه بود و اشاعره قياس از ابليس گرفتند و به آن عمل كردند پس بى شك اشاعره از اتباع ابليس باشند .

قص - فاغتره عدوه نفاسة عليه بدار المقامه و المرافقة الابرار فباع اليقين بشكه و العزيمة بوهنه و استبدل بالجذل و جلا و بالاغترار ندما . ج - اغترار مغرور ساختن . نفاسه حسد . جذل شادى . مى فرمايد كه چون حق سبحانه و تعالى ابليس را مردود ساخت و آدم ع را در بهشت ساكن گردانيد مغرور ساخت آدم را دشمنى وى كه ابليس است بسبب حسدى كه داشت به آدم به جهت آنكه آدم ساكن بهشت بود و رفيق ابرار كه ملائكه‌اند پس فروخت آدم ع يقين را به شك و جزم را به سستى و بهجت و خرمى را بدل كرد به خوف و كرامت را به

هامش
( 1 ) سپه عبارت داخل گيومه را ندارد .
( 2 ) آستانه : حق تعالى ( مثل اغلب موارد )
( 3 ) سپه : فرموده
( 4 ) آيهء 77 و 78 سورهء ص
( 5 ) سپه : بيرون
( 6 ) سپه : كه اول
( 7 ) سپه : قياس را از ابليس ياد گرفتند - آستانه : گرفت
( 8 ) آستانه ( اشاعره ) را ندارد .
( 9 ) عبده وش 295 : بدار المقام
( 10 ) ش 295 : و مرافقه
( 11 ) آستانه : فبلغ - بقيه : فباع
( 12 ) سپه : بشركه - عبده وش 295 : بشكه
( 13 ) سپه : بالاغتزاز
( 14 ) آستانه ( مى فرمايد كه چون ) را دارد
( 15 ) آستانه كلمه ( آدم را ) را ندارد يعنى بقرينه حذف شده است .