نهج البلاغة ( فارسى ) — صفحة 96

ضبط كند از براى وى معلومات را تا فراموش نشود و در وقت حاجت نزد وى روانه و حاضر گرداند و آن را قوت حافظه گويند . و قوت ديگر داد بوى به جهت خصومات و انتقام و قهر و غلبهء بر خصم و مانند آن و آن را قوت غضبيه گويند . و قوت ديگر داد بوى كه تعلق دارد بلذات بدنيه و شهوات جسمانيه و آن را قوت شهويه گويند . و قوت ديگر داد كه جذب كند غذ را از دهن بعد از خائيدن و به معده رساند و اگر آن قوت نباشد لقمه از دهن بعد از خائيدن هرگز به معده فرو نرود [ 40 ب ] و آن را قوت جاذبه گويند . و قوت ديگر داد كه چون غذا بسبب قوت جاذبه به معده رسد آن قوت او را در معده نگاه دارد تا هضم شود و اگر آن قوت نبودى غذا در معده قرار نگرفتى بلكه بيرون رفتى و هيچ فايده از آن غذا به انسان نرسيدى و آن را قوت ماسكه گويند . و قوت ديگر داد بوى تا طبخ دهد آن غذا را در معده و هضم سازد و بمرتبه‌اى رساند كه صلاحيت آن پيدا كند كه جزء بدن شود و آن را قوت هاضمه گويند . و قوت ديگر داد تا بعد از اتمام هضم غذا خلاصه و زبده آن را تقسيم كند و متفرق گرداند در بدن و آنچه صلاحيت هر عضوى داشته باشد بوى رساند و اين قوت را مقسمه و قوت دافعه گويند . و قوت ديگر داد تا اعضا را نمو دهد بر وجهى كه مناسب باشد به آن غذا كه بوى رسيده باشد و اين را قوت ناميه گويند . و قوت ديگر داد كه به آن قوت آن منى كه حاصل شود از غذا مستعد تولد مثل سازد و آن را قوت مولده خوانند . و قوت ديگر نيز داده است كه دفع كند از معده فضلات غذا را كه جزئيت بدن را نشايد و غير منتفع بها باشد