نهج البلاغة ( فارسى ) — صفحة 93

حق الا به آن كه دور كند جميع ما عداى حق سبحانه و تعالى را از او و منزه گرداند او را از هر چه غير اوست و از هر چه در وهم و خيال و عقل در آيد جز ذات او و جميع اغيار را از درجه اعتبار طرح كند « و چون توحيد حقيقى حاصل نمى شود الا به اين پس او را مقدم بايد داشت و شاهد بر اين دعوى كلمه توحيد است زيرا كه اجل و اكمل و افضل از كلمه لا إله الا اللّه كلمه ديگر نيست و در همه ملل و اديان در اظهار توحيد تكلم به اين كلمه مامور بوده و مخفى نيست كه جزء اول وى مشتمل بر سلبست تا دلالت كند بر نفى جميع ما سوى اللّه از صفحه خاطر و پاك گرداند او را از اوهام فاسد و از چرك شرك . و مستعد تجلى گرداند بانتقاش نور وجود حق كه مشتمل است بر جزء دوم ازين كلمه و چون مقررست كه آن حضرت هادى خلق و مرشد ايشانست به حق اشارت كرد به كيفيت طريق سلوك و سلوك طريق و فرمود كه اول ازاله مى بايد كرد از اوهام شبهانى كه مانع وصول است به حق و پاك مى بايد گردانيد صفحه لوح خاطر را از جميع ما عداى وى تا مستعد انتقاش حق » گردد زيرا كه صفحه لوح اگر پاك نباشد قابل انتقاش صورت نباشد و چون پاك و صاف باشد قابل انتقاش صورت باشد و لهذا گفته‌اند كه دفع ضرر مقدم باشد بر جر نفع يعنى اول رفع مانع بايد كرد تا مطلوب حاصل گردد . و آن حضرت ابتدا به حمد كرده و مقدم داشته بر همه چيزها در اول اين خطبه و ساير خطب چنان كه عادتست [ 39 ب ] به جهت تدريب و تعليم